Phi thuyền Starliner CST-100, gồm có các phi hành gia Barry “Butch” Wilmore và Sunita “Suni” Williams, được hỏa tiễn Atlas V chở vào quỹ đạo, do liên doanh United Launch Alliance (ULA) thuộc Boeing-Lockheed Martin hợp tác thực hiện và khởi hành từ Trạm Lực Lượng Không Gian Cape Canaveral.

Phi thuyền hình giọt nước đang hướng tới địa điểm được lập kế hoạch từ trước với ISS sau nhiều năm gặp trục trặc kỹ thuật, chậm trễ. Năm 2022, có một phi thuyền được phóng thành công lên phòng thí nghiệm quỹ đạo nhưng không có phi hành gia đi cùng.

Tầng trên tách khỏi bộ đẩy lõi của hỏa tiễn sau khoảng bốn phút cất cánh, tiếp theo đó, Starliner tách khỏi tầng thứ hai. Cuối cùng, phi thuyền kích hoạt các động cơ đẩy để tự phóng vào quỹ đạo, bắt đầu hành trình 24 giờ để tương hội với ISS, trạm vũ trụ đang bay vòng quanh cách Trái Đất khoảng 250 dặm (400 kilometer).

Boeing dự kiến Starliner – được NASA tài trợ – sẽ cạnh tranh với phi thuyền Crew Dragon của SpaceX. Tính từ 2020, Starliner là phi thuyền duy nhất thuộc NASA có thể đưa các thành viên phi hành đoàn ISS lên quỹ đạo từ Hoa Kỳ.

Nhiệm vụ phóng Starliner vào quỹ đạo là chuyến bay thử nghiệm bắt buộc trước khi NASA có thể chứng nhận cho Starliner thực hiện các nhiệm vụ phi hành gia thường lệ. Một khi lên được không gian, Starliner sẽ cần thực hiện các thao tác chuẩn xác để kết nối với ISS vào Thứ năm, nhằm chứng minh rằng phi thuyền có năng lực kết nối trong khoảng tám ngày, sau đó đưa hai phi hành gia trở về Trái Đất trong an toàn, cùng với các nhiệm vụ không gian khác.

Mark Nappi, giám đốc chương trình Starliner của Boeing, nói với các phóng viên rằng Boeing phải bảo đảm hàng chục ngàn thứ diễn ra suôn sẻ trong tiến trình phóng Starliner và “tất cả đều diễn ra đúng như dự tính” hôm Thứ Tư.

Cổ phiếu đóng cửa của Boeing tăng 0.7%.

Các trục trặc vào phút chót làm cho hai lần phóng có phi hành gia đầu tiên của Starliner bị hủy bỏ. Lần khởi hành vào ngày 6 Tháng Năm bị dừng lại hai giờ trước khi cất cánh do ba trục trặc cần nhiều tuần để kiểm tra kỹ lưỡng hơn. Một lần thử khác vào Thứ Bảy, 1 Tháng Sáu cũng bị dừng lại chưa đầy bốn phút trước khi cất cánh do trục trặc máy tính tại bệ phóng.

Phi hành đoàn đầu tiên của Starliner với bảy chỗ ngồi gồm có hai phi hành gia kỳ cựu của NASA là Wilmore, 61 tuổi, một thuyền trưởng và phi công chiến đấu cơ nghỉ hưu thuộc Hải Quân Hoa Kỳ và Williams, 58 tuổi, cựu phi công chuyên lái thử nghiệm trực thăng của Hải Quân có kinh nghiệm vận hành hơn 30 loại phi cơ khác nhau.

Hai phi hành gia dành tổng cộng 500 ngày trong không gian trong suốt hai nhiệm vụ trên ISS. Wilmore là chỉ huy được chỉ định, còn Williams ngồi ghế phi công.

Boeing, với hoạt động phi cơ thương mại chịu ảnh hưởng từ hàng loạt cuộc khủng hoảng liên quan tới phi cơ 737 MAX, cần một chiến thắng trong không gian cho đề án Starliner, vốn bị đình trệ trong nhiều năm và vượt ngân sách hơn $1.5 tỷ. Tới thời điểm này, việc phóng Starliner là một chặng đường đầy gian nan của Boeing theo hợp đồng cố định trị giá $4.2 tỷ hợp tác với NASA, nơi còn muốn chuẩn bị thêm hai chuyến đi khác tới ISS.

Nhà thầu lâu năm của NASA chế tạo các module vốn tồn tại hàng thập niên cho ISS cùng loạt hỏa tiễn được thiết kế để chở các phi hành gia lên Mặt Trăng. Nhưng Boeing chưa từng chế tạo phi thuyền vũ trụ cho riêng mình, một câu chuyện phức tạp liên quan tới nhiều năm vấp phải trục trặc nhu liệu, kỹ thuật và thay đổi nguồn nhân lực quản lý trong chương trình Starliner.

Phi thuyền Crew Dragon của SpaceX trở thành một chiếc taxi đáng tin cậy chở con người lên quỹ đạo của NASA. Crew Dragon và Starliner là hai trong những phi thuyền đầu tiên trong thế hệ tàu vũ trụ tân tiến do tư nhân chế tạo được thiết kế để đưa các phi hành gia lên quỹ đạo thấp ở Trái Đất và sau đó là lên Mặt Trăng theo chương trình Artemis của NASA.

Starliner, tương tự Crew Dragon, có thể được sử dụng lại, sẽ cạnh tranh trực tiếp với phi thuyền của SpaceX, vốn là cỗ máy duy nhất của NASA có thể chở các thành viên phi hành đoàn ISS lên quỹ đạo từ Hoa Kỳ tính từ 2020.

Boeing dự tính chế tạo hai phi thuyền Starliner có thể thực hiện các sứ mệnh chở phi hành gia NASA và có thể phục vụ thêm các sứ mệnh du hành vũ trụ tư nhân, tùy thuộc vào nhu cầu thương mại, giám đốc Nappi cho biết. (TTHN)

Sản xuất trở nên tồi tệ và quần áo nhanh chóng lỗi thời, những vấn đề này làm tăng thêm lượng rác thải thực phẩm và sản phẩm may mặc mà các nhà bán lẻ lớn trên thế giới đang phải giải quyết. Walmart cho rằng trí thông minh nhân tạo (AI) có thể giúp giải quyết vấn  đề, bằng cách dùng máy quét (scan).

Gã khổng lồ bán lẻ đang dùng AI tại cửa hàng để tư vấn cho nhân viên về mọi thứ, từ quá trình chín chuối đến thời trang theo mùa, khi nào là thời điểm phải giảm giá trước khi quá muộn, bằng cách scan sản phẩm.

Ví dụ, muốn biết chuối khi nào sắp hư, nhân viên sẽ scan và xem bảng điều khiển kỹ thuật số, trên đó có đề xuất, có thể bán đúng giá thêm vài ngày, tới ngày nào phải giảm giá vì chuối sẽ không để được lâu,…

Swati Kirti, giám đốc cấp cao về khoa học dữ liệu tại Walmart International Tech, cho biết việc cung cấp AI, giúp nhân viên đưa ra các quyết định chủ động dựa trên dữ liệu nhằm giảm lãng phí trong các cửa hàng.

AI còn có thể khuyên nhân viên thay đổi giá hoặc gửi lại sản phẩm cho nhà cung cấp, nếu đó là một phần chính sách đối với mặt hàng cụ thể. Kirti cho biết: “Về cơ bản, công cụ AI này giúp các cộng sự thực hiện việc ra quyết định và giúp họ biết chính xác phải làm gì với sản phẩm đó vào thời điểm nhất định.”

Máy scan cũng có thể được sử dụng trên các mặt hàng theo mùa như quần áo. Theo Kirti, trang phục rất nhạy cảm với những thay đổi theo mùa, nên chúng tôi phải đưa ra quyết định nhanh chóng để làm giảm tối đa rác thải hoặc quần áo, những mặt hàng có thể không bán được hoặc trả lại khi đã lỗi thời.”

AI có thể tư vấn cho nhân viên về việc có nên bán quần áo theo mùa sớm hơn hay không. Càng bán nhiều quần áo thì càng ít có khả năng bị tiêu hủy, vì nhiều mặt hàng quần áo không thể tái chế được.

Walmart sẽ sớm thử nghiệm việc dùng AI để giảm lãng phí ở Canada trước, sau đó mới mở rộng sang các nước khác.

Theo RTS, Mỹ thải ra khoảng 60 triệu tấn thực phẩm mỗi năm, tương đương khoảng 40% nguồn cung thực phẩm của đất nước. Đây cũng là vật phẩm lớn nhất tại các bãi chôn lấp, chiếm khoảng 22% lượng chất thải rắn đô thị.

Một báo cáo của UCLA Anderson năm 2018 cho thấy Walmart tạo ra 3.5 triệu tấn rác thải thực phẩm, tương đương chi phí hàng năm khoảng $2,600 nghìn tỷ, khiến Walmart lỗ $7,400 triệu. Đó là lý do công ty đặt mục tiêu chống lãng phí ở Hoa Kỳ, Canada và Mexico vào năm 2025. Khoảng 94% tổng lượng chất thải hoạt động toàn cầu là do ba quốc gia này tạo ra.

Theo Earth.org, người dân Hoa Kỳ cũng thải bỏ khoảng 11.3 triệu tấn rác thải quần áo mỗi năm.

Sravana Karnati, phó chủ tịch cấp cao kiêm giám đốc Global Techcủa Walmart, cho biết: “Việc sử dụng các công cụ như hệ thống quản lý chất thải được hỗ trợ bởi AI của chúng tôi giúp giảm thiểu tác động đến môi trường, đòi hỏi ít nguồn lực xã hội hơn, đồng thời giúp giảm chi phí vận hành.”

Walmart cũng đã triển khai chương trình “Take Back” (Thu gom), cho phép khách hàng đóng gói quần áo đã qua sử dụng và không còn cần thiết nữa, rồi gửi cho họ. Tổ chức từ thiện Walmart Foundation cũng hợp tác với Goodwill để tái chế những loại vải không thể bán được.

Không chỉ Walmart sử dụng AI để giải quyết vấn đề lãng phí. Winnow theo dõi chất thải thực phẩm trong các nhà hàng, khách sạn và chuỗi bán lẻ nhằm giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc tiêu thụ, và mua hàng bằng cách giám sát các thùng rác bằng AI.

Shelf Engine giám sát SKU (mã sản phẩm được tiêu chuẩn hóa) cho thực phẩm, để theo dõi và bán các mặt hàng trước khi bị hỏng.

Theo truyền thông Việt Nam, Tim Cook đi bằng phi cơ riêng và lưu trú tại một khách sạn 5 sao. Theo kế hoạch, ông sẽ có lịch trình dày đặc trong hai ngày 15-16 Tháng Tư.

“Không có nơi nào như Việt Nam, một đất nước sôi động và xinh đẹp. Tôi vô cùng hào hứng khi được tới đây kết nối với sinh viên, nhà sáng tạo và khách hàng, hiểu hơn về sự đa dạng trong cách họ sử dụng sản phẩm của chúng tôi để làm nên những điều phi thường,” báo VNExpress dẫn lời Tim Cook ngay khi ông vừa đến Hà Nội.

Trong chuyến thăm lần này của Tim Cook, Apple cũng thông báo tăng cường cam kết với Việt Nam. Công ty cho biết sẽ nâng các khoản chi cho nhà cung cấp, cùng với tiến triển mới trong sáng kiến hỗ trợ nước sạch cho trường học địa phương.

Cụ thể, Apple đã chi gần 400,000 tỷ đồng ($15.8 tỷ) kể từ năm 2019 thông qua chuỗi cung ứng địa phương và đã tăng hơn gấp đôi mức chi hàng năm cho Việt Nam trong cùng kỳ.

Apple bắt đầu hoạt động tại Việt Nam từ hơn 10 năm trước và hiện đang hỗ trợ hơn 200,000 việc làm trên cả nước thông qua hình thức việc làm trực tiếp, chuỗi cung ứng và các ứng dụng iOS.

Công ty cũng mở rộng tìm kiếm nhân sự khi đăng tin tuyển dụng kỹ sư ngôn ngữ Siri trong lĩnh vực học máy và AI để hỗ trợ thị trường Việt Nam.

Hơn một năm qua, Apple tỏ ra ưu ái thị trường Việt Nam khi liên tục giới thiệu các dịch vụ mới.

Chẳng hạn, công ty mở Apple Store Online hồi Tháng Năm, 2023. Đến Tháng Tám cùng năm triển khai dịch vụ thanh toán Apple Pay. Và gần đây hồi Tháng Hai, 2024, đưa vào hệ thống xe chụp hình bản đồ chi tiết để hỗ trợ những tính năng cao cấp của Apple Maps.

Có thể kể ra một số cái tên lớn cung ứng cho Apple đã đến Việt Nam như Foxcom, Luxshare, Goertek… với 27 cơ sở sản xuất đặt tại 13 tỉnh.

Theo báo Tuổi Trẻ, cũng tại Việt Nam, Apple đã hợp tác với tổ chức nước sạch toàn cầu Gravity Water để lắp đặt hệ thống trữ nước mưa tiên tiến tại các trường học ở tỉnh Hòa Bình.

Với sự hỗ trợ của Apple, tổ chức này đang trên đà đạt được mục tiêu tiếp cận 131 trường học vào cuối Tháng Tư này. Khoảng 42,000 học sinh và gia đình cũng như giáo viên sẽ được hưởng lợi từ sự hợp tác giữa Apple với Gravity Water.

Ngoài nước sạch, Apple còn nỗ lực đưa năng lượng sạch đến các trường học ở vùng nông thôn Việt Nam thông qua sáng kiến Power for Impact.

Apple đang hợp tác với TRE Foundation để lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời tại 20 trường học ở vùng nông thôn Việt Nam, đồng thời hỗ trợ chương trình giảng dạy cho trẻ em về phát triển bền vững và STEM. (Tr.N) [kn]

Thành công bước đầu

Phản ứng với Apple Maps lúc nó mới ra đời tệ đến nỗi giám đốc điều hành Tim Cook phải đưa ra lời xin lỗi hiếm hoi tới khách hàng và phải sa thải người đứng đầu bộ phận phần mềm của mình. Bạn bị lạc khi đang lái xe đến một bữa tiệc và có ai đó sẽ thắc mắc: “Tại sao bạn vẫn dùng Apple Maps?”. Sau khi được cài sẵn trên điện thoại vào năm 2012, ứng dụng chỉ đường của Apple nhanh chóng dẫn người dùng đi vào sự lộn xộn và bực bội. Khu vực Grand Cayman không hiển thị những con đường. Cầu Manhattan ở New York trông giống như chiếc tàu lượn siêu tốc! Thậm chí, các quan chức ở Úc cảnh báo: “Một số lỗi chỉ đường của Apple Maps có thể dẫn bạn vào những nơi nguy hiểm cho tính mạng”!

Apple Maps gom các các con đường lại gần nhau, trong khi Google Maps trải chúng ra. Để khắc phục các thiếu sót, Apple đã bỏ ra nhiều năm nâng cấp ứng dụng. Bây giờ, nhiều người dùng và các nhà phân tích thừa nhận, ứng dụng đã tốt hơn trước nhiều. Một lý do khiến số người dùng chuyển sang dùng Apple Maps ngày càng đông là các chỉ dẫn phương tiện đi lại công cộng rõ ràng hơn và thiết kế hấp dẫn trực quan hơn. Apple có thể không cần ứng dụng bản đồ của nó để bán thêm iPhone nhưng Apple đang đặt cược vào việc cài đặt hệ thống bản đồ của họ trong xe hơi và “tai nghe thực tế tăng cường” (augmented-reality headset).

Craig Federighi, người đứng đầu bộ phận phần mềm của Apple tuyên bố trong Hội nghị các nhà phát triển toàn cầu 2020 (2020 Worldwide Developers Conference): “Apple Maps đã đi được một chặng đường dài và mọi người dễ dàng nhận thấy”. Nhiều người cũng đồng ý với nhận xét này.

Từng rất tức giận khi dùng Apple Maps đến nỗi phải chuyển sang dùng điện thoại Android để sử dụng Google Maps (và sau đó quay lại iPhone có cài Google Maps), nhà phân tích hàng không Jason Rabinowitz 37 tuổi là một trong những người đang quay trở lại với Apple Maps – Wall Street Journal thuật. Sống ở New York, anh dựa nhiều vào chỉ dẫn đi lại công cộng hơn là chỉ dẫn lái xe. Vài năm trước, sau khi Apple Maps quảng cáo một số tính năng đi lại công cộng mới, anh dùng thử ứng dụng này trở lại và kết quả đáng ngạc nhiên.

Cuộc đua vẫn tiếp tục

Theo Canalys, cho đến gần đây, dù Apple Maps được cài đặt sẵn trên tất cả iPhone, nhưng phần lớn người dùng iPhone ở Mỹ đều tải Google Maps vì dễ dùng hơn. Để đưa mọi người quay lại Apple Maps, Apple phải bắt chước một số thứ có trong Google Maps, chẳng hạn tính năng xem đường phố.

Tháng Sáu qua, Apple nhắc người dùng là họ có thể sử dụng bản đồ ngoại tuyến (offline), một tính năng có trên Google Maps từ lâu. Một số hiệu ứng hình ảnh, chẳng hạn chế độ xem cầu vượt 3-D của các thành phố cũng đã có trong Apple Maps. Google Maps nổi tiếng với các tính năng như chế độ xem 3-D cho phép bạn xem trước cảnh quan nơi định đến vào các thời điểm khác nhau trong ngày và công cụ AR để tìm cửa hàng, nhà hàng và các điểm giải trí gần đó.

Lợi thế cạnh tranh lớn nhất của Apple Maps so với Google vẫn là tích hợp sâu hơn vào điện thoại iPhone và trở thành mặc định. Bất kỳ dịch vụ iOS nào cần chỉ đường, từ tìm nhà hàng trong Yelp đến định vị AirTags trong Find My đều phải dùng Apple Maps chứ không có chọn lựa khác.

Peter Ramsey, nhà tư vấn trải nghiệm người dùng từng phân tích sự khác biệt thiết kế giữa Apple và Google Maps, nhận xét: “Chúng ta bị ép dùng các tùy chọn mặc định cho dù chúng rất dở. Suốt một thời gian dài, Apple Maps tệ đến mức nhiều người chủ động chuyển sang Google Maps. Nhưng nay, khi các mặc định của Apple Maps được cải thiện đáng kể, sẽ có ít người làm như thế”.

Jane Natoli, nhà tổ chức sự kiện chính trị 42 tuổi làm việc tại thành phố San Francisco, là người sử dụng thành thạo Google Maps, nay bắt đầu sử dụng Apple Maps nhiều hơn từ ngày chiếc iPhone nhắc cô dùng lại nó ở Phi trường quốc tế Minneapolis-St. Paul. Ứng dụng biết cô đang ở sân bay và đưa ra đề xuất các cửa hàng và nhà hàng trong sân bay kèm thông tin rõ ràng và dễ tương tác hơn Google Maps.

“Trên Google Maps, đôi khi rất khó để tìm ra tên đường dù bạn phóng to đến đâu. Google hiển thị cho tôi vô số nhà hàng, quán bar và những thứ khác, kể cả những thứ tôi không cần” – cô nói. Angelica Nguyen, 22 tuổi, vừa tốt nghiệp trường Georgia Tech, có chung quan điểm. “Ban đêm khi đang lái xe, tôi có cảm giác các con đường dễ nhìn hơn trên Apple Maps với ít hiển thị làm rối mắt. Apple rất giỏi trong việc làm cho mọi thứ trở nên đẹp đẽ và gọn ghẽ” – cô nói.

Dù đã cải tiến rất nhiều, nhưng một số người dùng iPhone vẫn có lúc không hài lòng về Apple Maps, đặc biệt là khi họ cảm thấy như bị nó “lừa”. Noah Abdelaziz, sinh viên luật 25 tuổi thuê một chiếc xe hơi ở Los Angeles vào mùa hè này để đi về nơi thực tập. Xe có CarPlay (nền tảng của Apple cho phép tài xế sử dụng các ứng dụng và dịch vụ của iPhone thông qua màn hình xe). Khi Abdelaziz kết nối CarPlay với iPhone của mình, Apple Maps tự động hiển thị trên màn hình xe hơi. Có lần để tránh tắc nghẽn, Apple Maps đưa anh đi qua các khu dân cư có biển báo dừng mà hoá ra chỉ làm tăng thêm thời gian đi lại. Sau gần một tháng thực tập, anh đã tìm được cách sử dụng Google Maps thay cho Apple Maps trên xe.