Trang mạng GOBankingRates cho hay, thực tế các địa ốc viên ghi nhận một số thành phố chịu tác động còn nặng nề hơn. Sau đây là những khu vực đô thị đang bị ảnh hưởng mạnh trước nguy cơ thị trường nhà ở lao dốc trong năm nay, theo đánh giá của các chuyên gia.

Tampa, Winter Haven, và Palm Beach, ở Florida

Tampa, West Palm Beach, và Winter Haven đang có “dấu hiệu chững lại nghiêm trọng với 70% khả năng giá sẽ giảm,” theo Adrianna Trigg, người sáng lập công ty đầu tư Legionary REI.

“Mặc dù Florida chưa rơi vào tình cảnh như năm 2008, nhưng chúng tôi đang chứng kiến sự kết hợp giữa xây dựng quá mức, bảo hiểm hỗn loạn và tâm lý mệt mỏi của người mua [khiến người bán cảm thấy bế tắc],” Trigg cho biết.

“Các thương vụ mua nhà bằng tiền mặt và những phương án sáng tạo như cải tạo nhà đang giúp người bán chốt nhanh trước khi giá nhà tụt thêm,” bà nói thêm. “Bức tranh địa ốc thật sự chưa phải toàn xám xịt, nhưng nếu bạn đang ở những khu vực này, hãy nên tính toán ngay từ bây giờ.”

Chicago

Một nơi khác có nguy cơ sụp đổ thị trường nhà ở là West Loop, Chicago.

Gunnar Blakeway-Walen, giám đốc marketing của FLATS, cho biết 60% ứng viên đủ điều kiện thuê căn hộ theo tiêu chuẩn AMI của dự án Duncan đã không vượt qua bước xác minh việc làm – “một tín hiệu đỏ cho thấy sự bất ổn của thị trường lao động, vốn thường đi trước các đợt điều chỉnh địa ốc.”

“Dữ liệu giữ chân người thuê cho thấy cư dân hiện tại gia hạn hợp đồng với tỉ lệ cao chưa từng có, kể cả ở các căn studio chỉ rộng 300 feet vuông,” Walen nói. “Hành vi này cho thấy mọi người đang thắt lưng buộc bụng thay vì chuyển nhà như bình thường, tạo ra tình trạng ‘đầy giả tạo’ che giấu sự suy yếu trong nhu cầu thực tế.”

Ông nói thêm: “Một cảnh báo khác là khi đàm phán với nhà cung cấp, các đơn vị xây dựng và làm biển hiệu đang đưa ra yêu cầu mức giảm giá lớn nhưng không gặp phản đối, cho thấy nguồn việc đang cạn kiệt. Khi nhà thầu linh hoạt giá đến vậy, đó là dấu hiệu hoạt động giảm phát, thường báo trước sự chững lại của thị trường.”

Khu vực đô thị New York

New York City hiện đặc biệt dễ tổn thương, theo Daniel Rivera, nhà đầu tư kiêm sáng lập của Proactive Property Management. Ông cho biết đang thấy nhiều dấu hiệu gợi nhớ giai đoạn ngay trước năm 2008.

“Điều đáng lo nhất là tỷ lệ nợ trên thu nhập trong các hồ sơ thuê; chúng tôi đang duyệt những trường hợp có DTI 45% đến 50% trong khi trước đây chỉ chấp nhận 30% là tối đa,” Rivera cho biết. “Chủ nhà buộc phải giảm giá thuê vì không còn nhiều ứng viên thuê nhà đủ tiêu chuẩn nếu giữ mức cũ.”

“Sự kết hợp giữa lãi suất cao, giá nhà bị đẩy lên và tài chính người thuê căng thẳng đang tạo nên một cơn bão địa ốc hoàn hảo.”

Denver

Denver là khu vực đô thị khác đang chứng kiến lượng nhà rao bán tăng mạnh, với số nhà rao bán tích cực tăng hơn 75% so với cùng kỳ năm trước, theo Brett Johnson, chủ nhà kiêm và địa ốc viên của New Era Home Buyers. Điều này gây áp lực cho người bán khi người mua chiếm ưu thế, nhà nằm lâu trên thị trường và giá giảm liên tục.

Ngoài ra, khả năng chi trả đang trở thành vấn đề lớn khác. “Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Denver Metro vừa báo cáo khoản thanh toán thế chấp trung bình hàng tháng cho một căn nhà có giá trung vị (median) đã vượt $3,600, hoàn toàn nằm ngoài tầm với của nhiều gia đình. Thêm vào đó, lãi suất vẫn ở mức 7% tất nhiên dễ hiểu vì sao nhu cầu mua đình trệ,” Johnson nói.

Ông cho biết dù ông chưa cho rằng đây là một cú sụp đổ, nhưng các dấu hiệu điều chỉnh giá rõ ràng đang hiện hữu. “Nếu xu hướng này tiếp tục, Denver có thể chứng kiến giá nhà giảm 10% ở một số phân khúc vào cuối năm nay,” Johnson nhận định.

10 thành phố ở Mỹ nơi bán nhà ngày càng khó khăn hơn

Trong suốt nhiều năm, người bán nhà ở Mỹ gần như nắm thế thượng phong trên thị trường nhà ở, khiến người mua phải tự hỏi bao giờ cán cân mới nghiêng về phía họ. Thực tế, điều đó có thể đang diễn ra.

Trang mạng GOBankingRates trích dẫn một báo cáo mới từ “Realtor.com” cho thấy, thị trường đang trở nên “thân thiện hơn với người mua” khi lượng nhà niêm yết tăng ở nhiều nơi. Tuy nhiên, điều này chưa đồng nghĩa với việc thị trường đã bước vào thị trường của người mua. Lãi suất vay mua nhà cao vẫn còn là trở ngại, hơn nữa giá niêm yết vẫn ở mức đắt đỏ lịch sử. Một số nơi vẫn chứng kiến cạnh tranh gay gắt, khiến nhiều căn nhà được bán rất nhanh.

Một nghiên cứu về dữ liệu năm 2024 của Clever Real Estate cho thấy, trên toàn quốc, số ngày trung vị (median) một căn nhà nằm trên thị trường là 40 ngày. Nhưng tại một số bang, con số này cao hơn nhiều, chẳng hạn như: Hawaii (80 ngày), Montana (78), Louisiana (69), South Carolina (68) và South Dakota (65).

Ở cấp độ thành phố, nhiều thị trường từng nóng sốt nay đã nguội đi đáng kể, buộc người bán phải hạ giá để tìm thu hút người mua. GOBankingRates đã trao đổi với các địa ốc viên về tình hình hiện tại và danh sách những thành phố khó bán nhà.

Ken Corsini, đồng sáng lập của Red Barn Homebuyers tại Georgia, cho biết ông chứng kiến nhiều căn nhà “nằm lâu dai dẳng” tại các thành phố của tiểu bang Florida như Miami, Orlando, Jacksonville và West Palm Beach, cũng như ở Houston, Nashville, Austin (Texas) và Tucson (Arizona).

“Những thị trường này đang nguội đi nhanh chóng vì người bán vẫn cố giữ giá cũ, trong khi người mua nắm lợi thế bởi lãi suất cao và nguồn cung tăng,” Corsini nói với GOBankingRates. “Ở Miami, nhiều người bán còn rút luôn niêm yết nhà ra khỏi danh sách rao bán thay vì thương lượng, cho thấy kỳ vọng của đôi bên đang lệch hẳn nhau.”

Tình trạng này cũng lan sang các thị trấn nhỏ hơn, theo Matt Taschner, CEO của Sota Home Buyers ở Minnesota.

“Hai thị trường hiện đang bán chậm rõ rệt, nơi nhà niêm yết nằm trên thị trường lâu hơn nhiều so với một đến hai năm trước là Naples, Florida và Longview, Texas,” Taschner cho biết.

“Số ngày trung vị nhà nằm trên thị trường ở cả hai thành phố này đều cao hơn đáng kể so với mức bình quân quốc gia… Nói chung, người mua ngần ngại hơn và có xu hướng kháng giá (price resistance), ngay cả ở những nơi từng rất nóng.”

Đây là danh sách 10 thành phố hiện đang khó bán nhà hơn. Số liệu được Zillow công bố ngày 7 Tháng Tám năm 2025.

Austin, Texas
Giá nhà điển hình: $523,769
Thay đổi giá 1 năm: -6.5%

Houston, Texas
Giá nhà điển hình: $269,422
Thay đổi giá 1 năm: -2.8%

Jacksonville, Florida
Giá nhà điển hình: $290,108
Thay đổi giá 1 năm: -3.8%

Longview, Texas
Giá nhà điển hình: $232,498
Thay đổi giá 1 năm: +2.1%

Miami, Florida
Giá nhà điển hình: $588,264
Thay đổi giá 1 năm: -0.7%

Naples, Florida
Giá nhà điển hình: $564,809
Thay đổi giá 1 năm: -7.0%

Nashville, Tennessee
Giá nhà điển hình: $445,803
Thay đổi giá 1 năm: -0.9%

Orlando, Florida
Giá nhà điển hình: $381,502
Thay đổi giá 1 năm: -2.9%

Tucson, Arizona
Giá nhà điển hình: $331,789
Thay đổi giá 1 năm: -2.3%

West Palm Beach, Florida
Giá nhà điển hình: $397,047
Thay đổi giá 1 năm: -4.0%.

Kế hoạch sáp nhập này coi như tiêu tan vì phán quyết của tòa hôm Thứ Ba, chính Kroger xác nhận.

Kế hoạch này được công bố năm 2022. Kroger là công ty bán lẻ lớn thứ năm nước Mỹ, sở hữu một loạt hệ thống chợ như Fred Meyer, Ralphs, Dillons, Food 4 Less. Albertsons là công ty bán lẻ lớn thứ 10 nước Mỹ, sở hữu nhiều chợ nổi tiếng như Safeway, Vons, Acme.

Nếu sáp nhập, hai công ty này có tổng cộng hơn 710,000 nhân viên và gần 5,000 chợ, khoảng 4,000 tiệm thuốc tây và hơn 2,000 trạm xăng.

Phần lớn nhân viên Kroger và Albertsons là thành viên nghiệp đoàn. Hai công ty này cho hay họ muốn sáp nhập để cạnh tranh tốt hơn với công ty bán lẻ không thuộc nghiệp đoàn, như Walmart, Amazon và Costco. Hai công ty này cũng chịu áp lực ngày càng nhiều từ Aldi, hệ thống siêu thị giá rẻ của Đức đang phát triển mạnh.

Tuy nhiên, bà Adrienne Nelson, chánh án liên bang ở Oregon, bác bỏ lập luận của Kroger và Albertsons. Trong phán quyết hôm Thứ Ba, bà Nelson nhấn mạnh siêu thị “khác hẳn với những cửa hàng bán lẻ khác” và không phải là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Walmart, Amazon cũng như những công ty bán hàng hóa đa dạng khác. Vụ sáp nhập này chỉ nhằm tránh cạnh tranh trực tiếp giữa Albertsons với Kroger, bà Nelson lưu ý.

Hai công ty này công bố kế hoạch sáp nhập giữa lúc giá thực phẩm tăng vọt, nên bị phản đối gay gắt. Nhiều nghiệp đoàn, chợ nhỏ và một liên minh nhà lập pháp Dân Chủ và Cộng Hòa, gồm Thượng Nghị Sĩ Elizabeth Warren (Dân Chủ-Massachusetts) và Thượng Nghị Sĩ Mike Lee (Cộng Hòa-Utah), cũng kịch liệt phản đối vụ sáp nhập này ngay từ đầu.

Tháng Hai năm nay, Ủy Ban Thương Mại Liên Bang (FTC) nộp đơn kiện để chặn kế hoạch sáp nhập giữa Albertsons với Kroger. FTC cho rằng kế hoạch này sẽ “làm hàng triệu người Mỹ hứng chịu giá cả tăng khi đi chợ, và làm hàng trăm ngàn nhân viên chợ bị giảm lương và phúc lợi.” (Th.Long) [qd]

H Mart nay là chủ nhân mới của Trung Tâm Mua Sắm Oceanview Village vào Tháng Năm với giá khoảng $37 triệu, một phát ngôn viên của thành phố xác nhận với KRON4. H Mart, khai trương năm 1982 tại New York, mua lại trung tâm mua sắm từ công ty Broe Real Estate Group đặt trụ sở tại Colorado.

Tầm cỡ H Mart đã đủ đáng nể, nhưng hệ thống cửa hàng thực phẩm vẫn mua lại trung tâm mua sắm, cùng với các cơ sở xung quanh.

Subway, Extreme Pizza, AT&T, 7 Leaves Cafe và Chase Bank đều tọa lạc tại trung tâm mua sắm rộng 108,970 foot vuông. Có 370 căn chung cư phía trên trung tâm mua sắm nhưng không nằm trong hợp đồng mua bán với H Mart.

Hiện chưa rõ cơ sở kinh doanh nào trong số trên tiếp tục hoạt động sau khi H Mart làm chủ sở hữu. H Mart chưa tiết lộ kế hoạch tiếp theo với tổng số bất động sản mua thêm.

Thương vụ mua lại trung tâm mua sắm được Thành Phố San Francisco ghi nhận vào ngày 1 Tháng Năm, phát ngôn viên thành phố cho biết. Trung Tâm Mua Sắm Oceanview Village tọa lạc tại đại lộ 3995 Alemany Boulevard, gần ranh giới giữa San Francisco và Daly City.

Trung Tâm Mua Sắm Oceanview Village được bán lần cuối với giá $30.6 triệu vào 2016, theo hồ sơ công khai từ Văn Phòng Thẩm Định-Lục Sự San Francisco. Trung tâm mua sắm được xây cất năm 2002.

H Mart cũng đang tăng cường hiện diện ở các khu vực khác của Vùng Vịnh. KRON4 đưa tin vào tuần trước H Mart đang mở cửa hàng phía Đông Vùng Vịnh đầu tiên tại Dublin. Từ lúc thành lập năm 1982, H Mart mở hơn 100 cửa hàng trên 18 tiểu bang rải rác khắp Hoa Kỳ.

H Mart và Broe Real Estate không lập tức trả lời yêu cầu bình luận của KRON4. (TTHN)

WASHINGTON, DC (NV) – Ngân Hàng Trung Ương (Fed) hôm Thứ Tư, 1 Tháng Năm, loan báo giữ nguyên lãi suất căn bản lần thứ sáu liên tiếp giữa lúc dữ liệu lạm phát “nóng” hơn dự trù tiếp tục khiến Fed hoãn giảm lãi suất, theo CNN.

Lãi suất hiện tại của Fed là 5.25%-5.50%, cao nhất trong 23 năm, được cơ quan này giữ nguyên từ Tháng Bảy năm ngoái sau khi tăng quyết liệt trong hai năm trước đó.

Giới chức Fed trước đây cho hay họ phải tin chắc đã kiểm soát được lạm phát mới có thể giảm lãi suất, nhưng dữ liệu mới nhất không làm họ tin như vậy.

Chỉ mới cách đây sáu tuần, ông Jerome Powell, chủ tịch Fed, và đồng nghiệp dự trù sẽ giảm lãi suất ba lần trong năm nay. Nhưng nay, kế hoạch đó có vẻ khó thực hiện. Nhà đầu tư nay dự đoán tới Tháng Mười Một Fed mới giảm lãi suất. Trước đó, họ dự đoán Fed bắt đầu giảm lãi suất mùa Hè này, vào Tháng Sáu hoặc Tháng Bảy.

Nhiều người thậm chí bắt đầu thắc mắc liệu nền kinh tế hiện nay “nóng” tới mức có lẽ Fed cần tăng lãi suất trở lại không.

Tuy nhiên, trong buổi họp báo trưa Thứ Tư sau khi công bố giữ nguyên lãi suất, ông Powell hai lần tỏ ý cho biết Fed tin rằng chính sách tiền tệ hiện nay của họ đủ “chặt chẽ” và “khó có thể” họ sẽ tăng lãi suất trở lại trong thời gian này.

Sau khi ông Powell cho biết như vậy, chứng khoán Mỹ tăng vọt. Chỉ số Dow Jones tăng 400 điểm, tương đương 1.1%. S&P 500 tăng 0.7% và Nasdaq tăng 1.1%.

Giới chức Fed đang đối mặt với nhiệm vụ đầy khó khăn: Cân bằng giữa rủi ro khi giảm lãi suất quá sớm với rủi ro khi giảm quá trễ – cả hai đều gây hậu quả.

Lãi suất căn bản của Fed ảnh hưởng tới tiền lời thẻ tín dụng, tiền vay mua nhà, xe hơi và những khoản vay khác. (Th.Long)

Southwest đặt mua 46 chiếc Boeing 737 Max 8 cho năm 2024 nhưng dự trù chỉ nhận được 20 chiếc, hãng giá rẻ này cho hay.

Do bị giao phi cơ trễ, Southwest tăng trưởng chậm hơn. Nay, hãng này đang tìm cách giảm chi phí sau khi báo cáo lỗ $231 triệu, tương đương 39 cent một cổ phần, quý 1 năm nay.

Một trong những cách giảm chi phí là rút khỏi “thị trường kém hiệu quả,” ông Bob Jordan, tổng giám đốc Southwest, cho hay trong cuộc họp báo cáo doanh thu quý 1 hôm Thứ Năm.

Từ ngày 4 Tháng Tám, Southwest sẽ rút khỏi bốn phi trường:

-George Bush International Airport ở Houston, Texas.

-Bellingham International Airport ở Bellingham, Washington.

-Syracuse Hancock International Airport ở Syracuse, New York.

-Cozumel International Airport trên đảo Cozumel, Mexico.

Southwest cũng sẽ thay đổi đáng kể hoạt động ở thị trường khác, như giảm chuyến bay tại cả phi trường Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport lẫn Chicago O’Hare International Airport.

Nhìn chung, các hãng hàng không thường rút khỏi phi trường cấp khu vực và bỏ những tuyến không có lời hoặc lời ít hơn để tiết kiệm chi phí, hoặc tăng chuyến bay cho những tuyến có lời nhiều hơn để tăng doanh thu.

Hồi Tháng Ba, JetBlue loan báo sẽ bỏ những tuyến không có lời và sẽ rút khỏi hai thành phố ở Mỹ sau khi bị tòa chặn thỏa thuận mua lại Spirit Airlines $3.8 tỷ. JetBlue nêu lý do cắt giảm là thiếu phi cơ.

Ngoài việc rút khỏi bốn phi trường, hôm Thứ Năm, Southwest cũng cho biết họ đang tìm cách cải thiện bên trong phi cơ và chỗ ngồi. Hiện tại, hãng này không tính phí chọn chỗ ngồi trong khi các hãng khác đều tính. (Th.Long) [qd]

Trong ngày Thứ Ba 14 tháng 11, Sở thống kê của bộ Lao Động ở Washington D.C. cho biết trong tháng Mười giá cả hàng hóa so với năm ngoái chỉ cao 3.2 phần trăm, sau khi đã tăng 3.7% trong tháng Chín; giá các món hàng thông dụng chỉ tăng 0.2 phần trăm trong một tháng. Đây là dấu hiệu nạn lạm phát đang hạ thấp nhiệt độ; hy vọng sẽ trở lại bình thường như trước khi có bệnh dịch Covid.

Ngân Hàng Trung Ương Mỹ (Fed) không cần lo chống lạm phát nữa, có thể sẽ giảm lãi suất. Giá các trái khoán của chính phủ Mỹ tăng nhẹ và Chỉ số Dow Jones của thị trường New York tăng 1.4% cho thấy giới đầu tư tin rằng lãi suất sẽ đi xuống.

Nhiều thứ giá cả đang tăng rất chậm so với trước đây: Xăng dầu, xe hơi và xe cũ, giá vé đi máy bay, khách sạn, máy móc dùng trong nhà, và cả phí tổn đi bác sĩ. Tiền thuê nhà và lãi suất vay nợ để mua nhà vẫn tăng nhưng tăng rất nhẹ.

Lạm phát bắt đầu từ năm 2020 vì bệnh dịch lan rộng, các cơ xưởng sản xuất ngừng chạy, các cửa hàng đóng cửa, nhiều người mất việc. Giá cả tăng vì số hàng hóa bắt đầu cạn dần sau khi các nhà sản xuất tạm nghỉ. Hàng nhập cảng bị kẹt, vì công nhân ở các bến, cảng Mỹ và các nước khác không làm việc. Số hàng bán giảm bớt mà người tiêu thụ vẫn không ngừng mua, rồi chính phủ lại tặng họ thêm tiền xài nữa!

Trước mối đe dọa kinh tế sẽ suy thoái, cựu Tổng thống Donald Trump đã “phát trợ cấp” cho người tiêu thụ. Ông ký hai đạo luật “Chống Coronavirus” và “Cứu Trợ bệnh Coronavirus” trong tháng Ba và tháng Tư, 2020. Tổng cộng $2 ngàn tỷ mỹ kim được phân phối, $1,200 đô la cho mỗi người đóng thuế; người thất nghiệp được lãnh thêm $600 với thời hạn lâu hơn. Quốc hội Mỹ tặng dân thêm $900 tỷ mỹ kim nữa, thêm $300 mỗi tháng cho bảo hiểm thất nghiệp. Tháng Ba 2021, Tổng thống Joe Biden tiếp tục trợ cấp cho dân Mỹ thêm $1.9 ngàn tỷ đô la nữa. Cứ như thế, giá cả tăng liền trong hai năm qua.

Khi bệnh dịch chấm dứt nhưng lạm phát vẫn tiếp tục lên cao. Vì guồng máy sản xuất và phân phối chưa thể phục hoạt cho bằng thời gian trước cơn bệnh. Nhà máy mở cửa nhưng số sản xuất tăng lên rất chậm chạp; vì phải chờ nguyên liệu và phụ tùng từ các nơi gửi tới; công nhân chưa dám đi làm vì lo lây bệnh. Các cửa hàng mở lại nhưng thiếu đồ để bán. Người tiêu thụ không lo lây bệnh nữa, trong túi lại sẵn tiền dành dụm trong hai năm nhịn tiêu xài. Cho nên phải chờ một thời gian khá lâu, đến nay giá sinh hoạt mới bớt tăng. Một điều may mắn, là lạm phát ở Mỹ vẫn thấp hơn so với các nền kinh tế lớn khác.

Tại sao bây giờ lạm phát giảm tốc độ? Dân Mỹ tiêu xài nhiều hơn cả thời trước bệnh dịch, nhưng số hàng bán được cung cấp dễ dàng hơn.

Thí dụ, các công ty xe hơi ở Mỹ. Sau bệnh dịch, các cơ xưởng mở cửa lại. nhiều công nhân sẵn sàng đi làm, nguyên liệu và vật liệu cũng tới dần dần, nhưng lại thiếu một món để ráp vào xe, là chất bán dẫn. Hiện nay mỗi chiếc xe đều ráp đầy các “máy vi tính” nho nhỏ để điều khiển các bộ phận tự động, tất cả đều cần những con chíp bé tí xíu. Trước cơn bệnh dịch, các hãng xe hầu hết mua các con chíp này từ Trung Quốc, vì giá quá rẻ! Kinh tế thế giới mở cửa lại mà nguồn cung cấp các con chíp không chạy nhanh kịp với nhu cầu. Chính phủ Mỹ đã nghĩ ra, trợ cấp cho các công ty chế tạo các loại chíp rẻ tiền, ít lợi lộc, nhưng cũng phải chờ cả năm mới dựng lên các nhà máy sản xuất.

Tình trạng tắc nghẽn đó đang được giải tỏa. Các hãng xe hơi bây giờ đã đủ các vật liệu để sản xuất, công nhân cũng đi làm nhiều hơn vì được tăng lương. Mặc dù công nhân làm xe mới đình công và được thỏa mãn, trong tháng trước giá xe hơi vẫn xuống; giá xe cũ cũng xuống theo, giảm bớt 7% so với năm ngoái.

Một tin mừng cho người lái xe (mà hầu hết dân Mỹ trưởng thành đều lái xe) là giá dầu lửa trên thế giới đã thăng bằng. Các nước sản xuất dầu nhiều hơn, nhất là nước Nga đang cần tiền; nhờ thế xăng xuống giá hơn 5% so với năm ngoái, trung bình $3.35 đô la một galon trên cả nước Mỹ, theo tin AP; mặc dù dân California trả giá đắt hơn. Một tin buồn là giá bảo hiểm xe đã tăng 20% so với năm ngoái, riêng trong tháng Mười đã tăng 1.9%, kể từ tháng Chín.

Một khoản chi nặng trong ngân sách các gia đình bậc trung trở xuống, là chi tiêu vào chỗ cư ngụ. Từ đầu năm 2023 giá thuê nhà vẫn lên cao, lãi suất trả khi vay tiền mua nhà (mortgage) cũng quá cao so với những năm trước. Khi giá cả nói chung tăng lên 70% là do chi phí về nhà cửa gây ra. Nhưng trong tháng qua, lãi suất mortgage và tiền thuê nhà chỉ tăng rất nhẹ. Nhiều dự án xây cao ốc để cho thuê đang hoàn tất nhanh chóng, sau một thời gian Covid bắt ngưng hoạt động. Số nhà để cho thuê lên tới mức cao nhất so với mấy chục năm trước. Các hợp đồng thuê nhà dài hạn thấy tiền thuê trả ít hơn. Tuy nhiên tình trạng này sẽ không kéo dài vì khi lãi suất lên cao thì các công ty xây dựng bớt hoạt động.

Nói chung, lạm phát nguội bớt vì người Mỹ đang bớt tiêu tiền, sau khi hăng hái mua sắm trong mùa Hè vừa qua. Khi số cầu giảm bớt, giá sinh hoạt sẽ không tăng nhanh như trước. Trong quý thứ ba, chỉ số lạm phát chỉ còn 4.9%, so với hơn 9% năm ngoái, đến cuối năm nay sẽ xuống khoảng 3%.

Một lý do người ta bớt tiêu xài là lương bổng bắt đầu “đứng,” không tăng mạnh như mấy năm trước nữa. Khi kinh tế mở cửa lại, các xí nghiệp đều thiếu người làm nên phải tăng lương. Cả năm sau khi bệnh dịch thuyên giảm giới lao động mới cảm thấy an tâm trở lại làm việc. Trong thực tế, tiền lương tăng cũng không bù lại được giá cả lên cao trong hai năm qua.

Trong tháng Mười, các xí nghiệp ở Mỹ chỉ tuyển thêm 150,000 nhân công, so với con số 336,000 việc làm mới trong tháng Chín. Số người kiếm việc làm đang tăng thêm, vì nhiều người đã ở nhà chờ đợi, nay hết lo bị lây bịnh mới đi kiếm việc làm. Di dân mới vào nước Mỹ cũng đi tìm việc. Vì vậy, giới chủ nhân không thấy cần tăng lương. Hiện nay, lợi tức của người lao động cũng chỉ ngang bằng thời trước Covid, nếu so sánh với giá hàng hóa cũng tăng.

Với chi phí lao động không tăng, các xí nghiệp cũng không cần tăng giá bán, vì vẫn phải cạnh tranh với nhau. Hàng nhập cảng cũng cập bến nhiều hơn, sau thời gian bị Covid tạo nhiều thứ trở ngại. Nhờ thế lạm phát ở Mỹ bớt gia tăng.

Tuy nhiên, hiện nay giá cả vẫn cao hơn 20% so với thời trước Covid. Giá sữa đã giảm bớt so với năm ngoái, nhưng vẫn cao hơn 23% so với trước cơn bệnh dịch. Giá thịt bò cũng vậy, đã tăng thêm 46% từ khi có Covid, mặc dù đã giảm xuống từ năm ngoái!

Covid-19 đã đảo lộn kinh tế vì thay đổi cách người ta tiêu tiền. Tiền tiêu thụ tạo động lực thúc đẩy hai phần ba các hoạt động kinh tế ở Mỹ – một phần ba còn lại là do chính phủ tiêu và các công ty đầu tư. Bệnh dịch khiến nhiều thứ hàng khan hiếm trong khi lại bắt mọi người phải tích trữ nhiều tiền hơn, chỉ chờ khi được phép thì bung ra tiêu xài, góp tay đẩy lạm phát lên cao. Bây giờ dân bớt chi tiêu nên cơn sóng lạm phát êm dần. Nhưng dù sao chống đỡ lạm phát còn dễ dàng hơn, so với mối lo của Cộng sản Trung Quốc, vì dân chúng bớt tiêu thụ, các nhà sản xuất phải hạ thấp giá bán. Mọi người thấy giá cả xuống thì lại ngưng xài tiền, thử chờ coi giá xuống thấp nữa mới mua! Đó là nạn “giảm phát” rất khó trị!

Đây là lần thứ 11 Fed tăng lãi suất căn bản trong 12 cuộc họp gần đây nhất của Ủy Ban Thị Trường Mở Liên Bang (FOMC), nơi quyết định chính sách tiền tệ của Fed. Sau quyết định hôm Thứ Tư, lãi suất lên mức 5.25%-5.50%, cao nhất 16 năm nay, từ Tháng Tám, 2007.

“Ủy ban sẽ tiếp tục đánh giá thêm thông tin cũng như hệ quả để đưa ra chính sách tiền tệ,” Fed thông báo sau cuộc họp hôm Thứ Tư, lời lẽ không khác gì nhiều so với thông báo hồi Tháng Sáu.

Hồi Tháng Sáu, Fed cho hay họ sẽ theo dõi dữ liệu thu thập được để đánh giá tác động của đợt tăng lãi suất quyết liệt vừa qua đối với nền kinh tế “nhằm xác định siết chặt chính sách tiền tệ thêm bao nhiêu nữa là thích hợp” để đạt mục tiêu kéo lạm phát xuống còn 2%.

Ngay trước khi Fed công bố lãi suất mới, lợi suất trái phiếu chính phủ cả hai năm lẫn 10 năm đều giảm nhẹ trước khi tăng lại. Chứng khoán Mỹ hồi phục nhẹ sau khi giảm giá trước đó.

Trước khi tạm dừng tăng hồi Tháng Sáu, kể từ Tháng Ba năm ngoái, Fed tăng lãi suất 10 lần liên tiếp nhằm cố làm chậm nền kinh tế Mỹ để đối phó với mức lạm phát mà hiện vẫn cao gấp đôi mục tiêu của Fed.

Lãi suất căn bản của Fed ảnh hưởng tới tiền lời thẻ tín dụng, tiền vay mua nhà, xe hơi và những khoản vay khác. (Th.Long) [qd]

Những tín hiệu tích cực

Ngày 12 Tháng Bảy, Bộ Lao động Hoa Kỳ cho biết chỉ số giá tiêu dùng chỉ tăng 3% trong Tháng Sáu so với 4% của Tháng Năm, tăng chậm hơn nhiều so với tỷ lệ lạm phát cao nhất 9.1% trong Tháng Sáu 2022 (khi giá xăng trung bình đạt kỷ lục $5 một gallon) và trở lại mức lạm phát gần 3% vào Tháng Ba, 2021 (tháng thấp nhất).

Bill Adams, nhà kinh tế trưởng tại Comerica Bank, nhận xét: “Sau một đợt lạm phát cao kéo dài làm xói mòn sức mua của người tiêu dùng, cơn sốt đang dịu trở lại”. Tháng trước, người tiêu dùng đã trả ít hơn để mua xe hơi cũ và vé máy bay. Tiền thuê nhà tăng chậm nhất kể từ đầu năm 2022. Giá bảo hiểm xe hơi và dịch vụ giải trí tăng. Cổ phiếu tăng, và lãi suất trái phiếu giảm.

Các nhà đầu tư đã hoan nghênh những tiến triển này và chứng minh Fed đang đạt được tiến bộ trong chiến dịch đẩy lùi lạm phát. Các quan chức Fed dự tính tăng lãi suất lên mức cao nhất trong 22 năm tại cuộc họp ngày 25 và 26 Tháng Bảy vì hoạt động kinh tế vẫn không như dự đoán. Tuy nhiên, báo cáo lạm phát mới đặt ra câu hỏi liệu Fed có tăng lãi suất nữa không. David Wilcox, nhà kinh tế cấp cao tại Bloomberg Economics và Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, nhận xét: “Tôi đoán là họ rất quan tâm đến một đợt tăng lãi suất khác vào Tháng Bảy và họ sẽ làm như thế. Tác động của đợt tăng này sẽ củng cố lập luận đây là lần cuối cùng của chiến dịch tăng lãi suất”.

Nền kinh tế Hoa Kỳ vẫn ổn định trong năm nay bất chấp Fed tăng lãi suất và những dự đoán tiêu cực về suy thoái kinh tế. Hoạt động tuyển dụng chậm lại trong Tháng Sáu nhưng vẫn mạnh và tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất trong lịch sử. Theo ước tính gần đây của Fed Atlanta, sản lượng kinh tế của Hoa Kỳ tăng 2.3% trong Quý 2. Lạm phát có tiếp tục giảm không sẽ phụ thuộc vào sức mua yếu của nền kinh tế và áp lực giảm giá trong những tháng tới. Fed cố tìm cách giữ lạm phát ở mức 2% theo thời gian (đo bằng chỉ số giá chi tiêu cá nhân (personal-consumption expenditures price index –  thước đo phổ biến của Fed).

Báo cáo Tháng Sáu có thể khiến các nhà hoạch định chính sách của Fed thấy thoải mái hơn, vì giá cơ bản, ngoại trừ các loại năng lượng và thực phẩm dễ biến động, đang có mức tăng hàng tháng nhỏ nhất trong hơn hai năm qua. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cơ bản đã tăng 4.8% trong Tháng Sáu so với năm trước đó, tăng chậm nhất kể từ Tháng Mười 2021 và giảm từ mức 5.3% trong Tháng Năm. Fed tập trung vào lạm phát cơ bản vì xem đây là yếu tố dự báo tốt nhất về lạm phát trong tương lai. Cuộc họp tháng trước là lần tạm dừng đầu tiên của Fed sau 10 lần tăng liên tiếp kể từ Tháng Ba 2022, lúc lãi suất gần bằng không.

Vẫn còn những lực cản

Giá tiêu dùng tính chung đã tăng 0.2% (điều chỉnh theo mùa) trong Tháng Sáu so với 0.1% của Tháng Năm. Giá tiêu dùng cốt lõi tăng 0.2%, chỉ cao hơn một chút so với Tháng Hai, 2021 khi lạm phát bắt đầu tăng. Theo tính toán của Wall Street Journal, một thước đo lạm phát hẹp hơn (không gồm hàng hóa, nhà ở và năng lượng) về cơ bản không thay đổi trong Tháng Sáu so với tháng trước.

“Nhìn chung, giá cả đang tăng với tốc độ chậm hơn, vì vậy hy vọng mọi thứ sẽ không tồi tệ hơn đối với người tiêu dùng Mỹ. Nhưng điều đó không có nghĩa là sẽ còn tốt hơn nữa” – Leo Feler, nhà kinh tế trưởng tại công ty nghiên cứu Numerator nhận định.

Tuy nhiên, dù lạm phát thấp hơn nhiều so với một năm trước, nhưng nó vẫn tiếp tục gây thiệt hại cho nhiều người tiêu dùng. Ali Salim, 34 tuổi, kiến trúc sư giải pháp tại một công ty công nghệ cho biết giá thuê nhà và xăng tăng khiến anh phải siết chặt chi tiêu. “Chủ nhà của tôi đã tăng tiền thuê 24% vào năm ngoái cho căn hộ một phòng ngủ ở ngoại ô Seattle, sau đó tăng thêm 10% trong năm nay. Vì vậy tôi quyết định chuyển đến một căn hộ nhỏ hơn, ít tiện nghi hơn nhưng cách nơi làm việc 13 km. Phải lái xe xa hơn và tốn nhiều xăng hơn một chút lại là một vấn đề nhức nhối khác!” – anh tâm sự.

Theo công ty cung cấp dữ liệu năng lượng và phân tích OPIS, tiểu bang Washington hiện có giá xăng cao nhất toàn quốc với giá trung bình $4.96 một gallon xăng không chì thông thường, cao hơn nhiều so với trung bình toàn quốc $3.54 một gallon.

Giá cả nói chung tăng ít kể từ cuối Tháng Năm khi lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt. Một số doanh nghiệp rất ngại tăng giá vì người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với lạm phát trong khi một số nhận thấy sức cầu vững chắc cho phép họ duy trì tỷ suất lợi nhuận. Báo cáo của Fed dự báo tăng giá trong tương lai vẫn ổn định hoặc thấp hơn. Nửa cuối năm 2023 lạm phát có thể không chậm lại nhiều cho đến đầu năm 2024, thậm chí lạm phát có thể tăng trở lại.

Liệu lạm phát có tiếp tục giảm nữa không phụ thuộc vào việc liệu những biến động liên quan đến đại dịch có còn không. Ví dụ, giá xe hơi đã tăng mạnh vào năm 2021 và 2022 dù nay đang giảm. Các nhà phân tích lưu ý: giá xe cao hơn sẽ đẩy phí bảo hiểm xe hơi tăng lên vào đầu năm tới. Một số nhà kinh tế lo ngại thị trường lao động mạnh sẽ thúc đẩy lạm phát cao ngay cả sau khi các biến động do đại dịch gây ra đã hoàn toàn biến mất. Tiền lương có thể tiếp tục tăng nhanh thúc đẩy tăng mạnh nhu cầu đối với hàng hóa, dịch vụ và thúc đẩy lương tăng nữa. Nếu người tiêu dùng cảm thấy yên tâm về công việc, họ có thể vẫn chi tiêu nhiều, khiến việc giảm lạm phát khó hơn.