Một cuộc nghiên cứu được đăng trên tạp chí JAMA Network do các nhà khoa học Trung Quốc theo dõi gần nửa triệu người trưởng thành trong hơn 13 năm, phát hiện ra rằng những người đạp xe thường xuyên có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn đáng kể, bao gồm cả bệnh Alzheimer.

Theo đó, các hình ảnh chụp não cũng cho thấy những người đạp xe có thể tích hồi hải mã lớn hơn, và đây là phần não chịu trách nhiệm về trí nhớ và học tập.

Mặc dù mối liên hệ giữa hoạt động thể chất và sức khỏe não bộ không phải là điều mới mẻ, nhưng nghiên cứu cho thấy đạp xe có một sức mạnh đặc biệt, nhất là khi nó được tích hợp vào cuộc sống hằng ngày của bạn.

Vận động ảnh hưởng đến nhận thức như thế nào?

Các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu mối liên hệ giữa các phương thức vận chuyển khác nhau với sức khỏe não bộ theo thời gian, tập trung vào chứng mất trí nhớ, bệnh Alzheimer và cấu trúc não.

Những người tham gia cuộc thí nghiệm được hỏi về cách họ thường di chuyển trong cuộc sống hằng ngày, chẳng hạn như việc chạy việc vặt hoặc thăm bạn bè, ngoại trừ việc đi làm. Dựa trên các câu hỏi của họ, các nhà nghiên cứu đã chia họ thành bốn nhóm như sau:

-Nhóm người chủ yếu sử dụng phương tiện di chuyển thụ động như xe buýt hoặc xe lửa.

-Nhóm người chủ yếu đi bộ.

-Nhóm người kết hợp đi bộ với các hình thức di chuyển khác.

-Nhóm người đạp xe hoặc kết hợp đạp xe với các phương tiện khác.

Trong 13 năm tiếp theo, các nhà nghiên cứu đã theo dõi hồ sơ sức khỏe của bốn nhóm trên và kết quả chụp não của họ để xem ai mắc chứng mất trí nhớ cũng như cấu trúc não của họ thay đổi như thế nào.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những người đạp xe thường xuyên có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ do mọi nguyên nhân thấp hơn 19% và nguy cơ mắc bệnh Alzheimer thấp hơn 22% so với những người ít vận động.

Những người đạp xe thường xuyên có hồi hải mã lớn hơn, là một phần của não được biết là sẽ co lại sớm trong giai đoạn đầu của bệnh Alzheimer.

Tại sao đạp xe lại bảo vệ não cao như vậy?

Hoạt động thể chất đã được chứng minh là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất mà chúng ta có để duy trì sức khỏe não bộ. Tuy nhiên, không phải mọi chuyển động đều ảnh hưởng đến não bộ theo cùng một cách.

Đạp xe nổi bật vì nó không chỉ đòi hỏi thể chất mà còn đòi hỏi sự cân bằng, phối hợp và nhận thức không gian. Những lớp hoạt động tinh thần bổ sung này có thể giúp giải thích tại sao đạp xe có mối liên hệ chặt chẽ hơn với sức khỏe não bộ so với việc chỉ đi bộ trong nghiên cứu này.

Các hình ảnh chụp não cũng cho thấy người đạp xe có thể tích hồi mã lớn hơn, là một chỉ số quan trọng của chức năng nhận thức khỏe mạnh. Điều này cho thấy đạp xe thực sự có thể giúp củng cố trung tâm trí nhớ của não bộ theo thời gian.

Đi bộ và đạp xe

Điều thú vị là bản thân việc đi bộ không cho thấy hiệu quả tương tự như việc chống lại bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, khi bạn đi bộ kết hợp với các hình thức vận chuyển khác như lái xe hoặc đạp xe dường như lại có lợi hơn, có thể là do sự phức tạp hoặc đa dạng hơn trong sự chuyển động.

Ngay cả việc lái xe cũng cho thấy một số mối liên hệ với nguy cơ mắc chứng trí nhớ thấp hơn, có thể là do những yêu cầu về nhận thức mà nó đặt ra cho não bộ. Việc định hướng, ra quyết định và giữ tỉnh táo khi lái xe đều đòi hỏi trí tuệ, điều mà các hình thức vận chuyển thụ động như đi bằng xe buýt hay tàu hoả không đòi hỏi nhiều.

Nhưng nhìn chung, đạp xe vẫn mang lại những lợi ích rõ ràng nhất, đặc biệt là đối với cấu trúc não và khả năng phục hồi nhận thức lâu dài.

Tóm lại, nếu bạn đang tìm kiếm một cách đơn giản, tiết kiệm chi phí để hỗ trợ sức khỏe não bộ, có lẽ đã đến lúc bạn nên thử đạp xe. Cho dù nó là một phần trong thói quen hằng ngày hay là một hoạt động bạn làm vào cuối tuần, đạp xe đều kích thích cả cơ thể và não bộ, giúp duy trì trí nhớ và giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ khi bạn già đi.

Nghiên cứu kể trên dựa trên bằng chứng ngày càng tăng cho thấy vận động rất quan trọng và cách chúng ta di chuyển trong thế giới có thể định hình sức khỏe nhận thức của chúng ta. Bạn không cần phải luyện tập cho một cuộc thi ba môn phối hợp để nhận được lợi ích mà bạn chỉ cần biến việc đạp xe thành một phần thường xuyên trong lối sống của bạn, nó đã là một bước ý nghĩa để bảo vệ não bộ về lâu dài.

Những phát hiện này, được công bố trên tạp chí Communications Medicine, cho thấy việc ăn sáng trễ tưởng chừng như vô hại lại là một dấu hiệu cảnh báo sớm quan trọng về các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Nghiên cứu này cung cấp một góc nhìn mới để xem xét câu nói quen thuộc “bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày,” đặc biệt đối với nhóm dân số người cao tuổi.

Nghiên cứu, phân tích dữ liệu từ 2,945 người trong độ tuổi từ 42 đến 94, phát hiện ra một xu hướng rõ rệt: khi già đi, mọi người có xu hướng trì hoãn cả giờ ăn sáng và tối. Sự thay đổi về thời gian ăn uống này đặc biệt rõ rệt ở những người có vấn đề sức khỏe tiềm ẩn hoặc có khuynh hướng thức khuya do di truyền. Tuy nhiên, khám phá đáng chú ý nhất là mối liên hệ trực tiếp giữa việc ăn sáng muộn và nguy cơ tử vong gia tăng.

Tác giả chính, Bác Sĩ Hassan Dashti, một nhà khoa học dinh dưỡng và nhà sinh học nhịp sinh học, nhấn mạnh tiềm năng của phát hiện này như một dấu hiệu sức khỏe đơn giản nhưng mạnh mẽ. Ông cho biết sự thay đổi trong thói quen ăn uống của một người là tín hiệu để bệnh nhân và bác sĩ lâm sàng tìm hiểu các vấn đề sức khỏe thể chất và tinh thần tiềm ẩn. Điều này cung cấp một chỉ số dễ theo dõi, không xâm lấn, thúc đẩy việc đánh giá y tế chuyên sâu hơn.

Ngoài những phát hiện của nghiên cứu cụ thể này, mối liên hệ giữa thời gian ăn uống và sức khỏe bắt nguồn từ khoa học về nhịp sinh học. Đây là đồng hồ sinh học 24 giờ bên trong cơ thể, điều chỉnh một loạt các quá trình sinh lý, từ chu kỳ ngủ-thức đến quá trình trao đổi chất và sản xuất hormone. Thời điểm ăn uống đóng một vai trò quan trọng trong việc đồng bộ hóa các đồng hồ sinh học này. Khi chúng ta ăn, nó báo hiệu cho các hệ thống bên trong cơ thể rằng đó là “ban ngày” và thời gian để hoạt động, tiêu hóa thức ăn và sử dụng năng lượng. Ngược lại, việc nhịn ăn trong thời gian dài cho cơ thể biết nó cần chuẩn bị cho “ban đêm” và nghỉ ngơi.

Sự gián đoạn nhịp điệu tự nhiên này, thường do thói quen ăn uống không điều độ, sẽ gây ra những tác động tiêu cực lan rộng. Ăn trễ vào ban ngày, đặc biệt gần giờ đi nghỉ trưa, có nguy cơ làm rối loạn đồng hồ sinh học của cơ thể. Điều này dẫn đến các vấn đề về trao đổi chất, do cơ thể kém hiệu quả hơn trong việc xử lý thức ăn và đường vào ban đêm.

Theo thời gian, điều này làm tăng nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa, gồm một loạt các tình trạng như huyết áp cao, đường huyết cao, mỡ thừa quanh eo và mức cholesterol hoặc triglyceride bất thường – tất cả đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường loại hai.

Hơn nữa, ăn sáng trễ là triệu chứng của nhiều vấn đề hơn chỉ duy nhất một. Nó chỉ ra những thay đổi trong thói quen hàng ngày của một người do các vấn đề về sức khỏe thể chất hoặc tinh thần gây ra. Ví dụ như những người bị đau mãn tính, các vấn đề về vận động hoặc các tình trạng như trầm cảm có thể thấy khó thức dậy và bắt đầu ngày mới vào một giờ cố định, dẫn đến việc ăn sáng muộn. Tương tự, suy giảm nhận thức hoặc các bệnh thoái hóa thần kinh có ảnh hưởng đến cảm giác về thời gian và thói quen của một người, khiến họ ăn sáng không đúng giờ.

Nghiên cứu cũng đề cập đến vai trò của di truyền học, lưu ý xu hướng thức khuya có liên quan đến thời gian ăn muộn. Điều này cho thấy đối với một số người, thói quen ăn sáng trễ có cơ sở sinh học, nhưng nghiên cứu vẫn liên kết nó với nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe cao. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết sự tương tác giữa khuynh hướng sinh học và lựa chọn lối sống của mỗi người.

Nghiên cứu đột phá này nhấn mạnh giá trị của việc quan sát những thay đổi tinh tế trong thói quen hàng ngày. Mặc dù các tác giả của nghiên cứu không cho rằng việc ăn sáng muộn là nguyên nhân đáng báo động, nhưng việc trì hoãn bữa ăn thường xuyên, đặc biệt bữa sáng, là một lý do quan trọng để người cao tuổi đến gặp bác sĩ chăm sóc sức khỏe thường xuyên.

Như tác giả chính – Bác Sĩ Altug Didikoglu – lưu ý, những phát hiện này bổ sung thêm hiểu biết sâu sắc về mối liên hệ giữa thói quen hàng ngày và sức khỏe lâu dài, cho thấy một bữa sáng đều đặn, đúng giờ không chỉ lành mạnh mà còn thể hiện một người có sức sống tốt và tuổi thọ lâu dài.

Trong nhiều thế kỷ, y học cổ truyền công nhận những đặc tính trị liệu mạnh mẽ của quế. Khoa học hiện đại giờ đây cũng đang bắt kịp xu hướng, khám phá ra vô số lợi ích sức khỏe, khiến việc bổ sung loại gia vị tuyệt vời này vào khẩu phần ăn uống hàng ngày trở nên vô cùng thiết thực. Từ việc giúp kiểm soát các bệnh mãn tính đến việc tăng cường sức khỏe tổng thể, chỉ cần một chút quế cũng mang lại tác động sâu sắc đến sức khỏe.

Quế giúp kiểm soát đường huyết

Một trong những lợi ích được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất của quế là khả năng kiểm soát lượng đường trong máu, khiến nó trở thành một công cụ hữu ích cho những người mắc tiền tiểu đường hoặc tiểu đường loại hai. Quế chứa các hợp chất, như cinnamaldehyde và polyphenol, cải thiện độ nhạy insulin. Insulin là hormone chịu trách nhiệm vận chuyển đường từ máu vào tế bào.

Khi cơ thể bạn kém đáp ứng với insulin, lượng đường trong máu sẽ tăng lên. Các hợp chất trong quế về cơ bản mô phỏng tác dụng của insulin, giúp các tế bào dung nạp glucose hiệu quả và làm giảm lượng đường trong máu một cách tự nhiên. Hơn nữa, quế làm chậm quá trình phân hủy carbohydrate trong đường tiêu hóa, giúp ngăn ngừa sự tăng đột biến lượng đường trong máu sau bữa ăn.

Quế hỗ trợ một trái tim khỏe mạnh

Bệnh tim vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới và một kế hoạch ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh. Ăn quế thường xuyên tạo tác động tích cực đến một số yếu tố nguy cơ chính gây bệnh tim. Các nghiên cứu chỉ ra rằng quế giúp giảm mức cholesterol LDL “xấu” và triglyceride, đồng thời duy trì hoặc làm tăng mức cholesterol HDL “tốt.”

Nồng độ cholesterol và triglyceride cao là những yếu tố chính gây tích tụ mảng bám trong động mạch, một tình trạng được gọi là xơ vữa động mạch. Bằng cách làm giảm các chất béo này, quế hỗ trợ lưu thông máu và giữ cho hệ thống tim mạch luôn khỏe mạnh. Nó cũng kiểm soát huyết áp, một yếu tố quan trọng khác trong việc duy trì sức khỏe trái tim.

Quế chất chống oxy hóa mạnh mẽ

Quế chứa nhiều chất chống oxy hóa mạnh mẽ, như polyphenol, nhằm bảo vệ cơ thể khỏi tác hại oxy hóa do các gốc tự do gây ra. Gốc tự do là các phân tử không ổn định, dẫn đến tổn thương tế bào, góp phần gây ra các bệnh mãn tính và quá trình lão hóa. Khả năng chống oxy hóa của quế cao đến mức nó được xếp vào hàng siêu thực phẩm như tỏi và kinh giới cay. Bằng cách trung hòa các gốc tự do, quế giúp giảm tổn thương tế bào và nguy cơ mắc nhiều bệnh khác nhau.

Quế chống viêm

Viêm là một phần tự nhiên của phản ứng miễn dịch của cơ thể, nhưng viêm mãn tính có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, như bệnh tim, ung thư và các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp. Đặc tính chống viêm của quế nhằm phòng tránh tình trạng bị sưng bên trong, mang lại hiệu quả làm dịu cơ thể. Điều này đặc biệt có lợi cho những người mắc các bệnh liên quan đến viêm mãn tính, giúp giảm bớt các triệu chứng và gánh nặng tổng thể cho cơ thể.

Quế tăng cường chức năng não bộ và tâm trạng

Ngoài những lợi ích về mặt thể chất, quế còn hỗ trợ cho tâm trí. Nghiên cứu cho thấy một số hợp chất trong quế có khả năng bảo vệ chống lại các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson. Những hợp chất này có thể ức chế sự tích tụ protein tau trong não, một dấu hiệu đặc trưng của bệnh Alzheimer.

Hơn nữa, hương thơm đặc trưng của quế được chứng minh là có tác dụng tăng cường chức năng nhận thức. Các nghiên cứu cho thấy ngửi quế có liên quan đến việc cải thiện trí nhớ, sự tập trung và chú ý. Điều này, kết hợp với hàm lượng khoáng chất thiết yếu như mangan, rất quan trọng cho chức năng não bộ, khiến quế trở thành một lựa chọn tuyệt vời cho những người muốn cải thiện sự minh mẫn và cân bằng tâm trạng.

Quế hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát cân nặng

Đối với những ai đang gặp vấn đề về tiêu hóa như đầy hơi, quế làm hạn chế các triệu chứng đó. Các hợp chất hoạt tính sinh học của nó kích thích hệ tiêu hóa và làm dịu cơn đau dạ dày. Vị ngọt tự nhiên và tác dụng của quế đối với lượng đường trong máu cũng đóng một vai trò trong việc kiểm soát cân nặng. Bằng cách giúp ổn định lượng đường trong máu, quế làm giảm cơn thèm đồ ăn vặt có đường và để bạn cảm thấy no lâu, hỗ trợ duy trì khẩu phần ăn uống lành mạnh một cách dễ dàng.

Thêm quế vào thói quen hàng ngày của bạn, dù là trong bột yến mạch buổi sáng, sinh tố hay một tách trà, là một cách đơn giản và hiệu quả để tận dụng những lợi ích sức khỏe đáng kinh ngạc được nói trên và chủ động hướng tới một cuộc sống lành mạnh.

Trong số 144 mặt hàng từ các nền tảng Trung Quốc đã được kiểm tra, nhà chức trách Seoul cho biết nhiều sản phẩm không đáp ứng được các tiêu chuẩn pháp lý. Giày và mũ từ Shein chứa phthalate cao gấp 229 lần mức giới hạn hợp pháp và formaldehyde cao gấp đôi ngưỡng cho phép.

Trong khi đó, dép của Temu được phát hiện có chứa chì trong đế giày ở mức cao hơn 11 lần so với giới hạn cho phép.

Tại sao các hóa chất này được dùng trong quần áo và phụ kiện?

Giáo Sư Eric Chan từ Khoa Dược, Đại học Quốc gia Singapore (NUS) cho biết, sự hiện diện của các hóa chất này trong các sản phẩm thương mại là do nhiều lý do khác nhau.

Phthalate và formaldehyde được thêm vào một cách có chủ đích để cải thiện chất lượng sản phẩm, trong khi những hóa chất khác như chì là sản phẩm phụ trong quá trình sản xuất.

Phthalates là một loại hóa chất dẻo, có công dụng làm cho cho nhựa như polyvinyl clorua mềm và dẻo trước khi đưa vào vải để chống thấm nước hoặc chống bẩn. Phthalate cũng được sử dụng trong sản xuất giày, theo Phó Giáo Sư Seow Wei Jie từ Trường Y tế Công cộng Saw Swee Hock của NUS, để tăng độ mềm mại và độ đàn hồi của vật liệu giày, giúp giày thoải mái hơn khi mang và có khả năng chống mài mòn tốt hơn.

Tác động đến sức khỏe: Navin Kumar Verma, phó giáo sư về miễn dịch học và sinh học tế bào tại Trường Y khoa Lee Kong Chian của Đại học Công nghệ Nanyang, cho biết phthalate được biết đến là chất gây rối loạn nội tiết, có thể can thiệp vào hệ thống nội tiết tố của cơ thể.

“Một số phthalate như 2-ethylhexyl phthalate hoặc DEHP đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) phân loại là chất có thể gây ung thư ở người khi tiếp xúc lâu dài, đặc biệt là ở các cơ quan tham gia vào quá trình điều hòa hormone,” ông cho biết.

Phó Giáo Sư Verma nói thêm, phụ nữ mang thai tiếp xúc với phthalate có thể phải đối mặt với nguy cơ dị tật bẩm sinh và các vấn đề về phát triển ở con cái của họ. Trên da, phthalate có thể dẫn đến viêm da tiếp xúc hoặc phản ứng dị ứng có thể gây phát ban, phồng rộp hoặc nổi mề đay.

Formaldehyde được dùng để tạo ra các loại vải chống nhăn, bền và chống co rút. Trong mũ, formaldehyde chủ yếu được dùng như một phần của quá trình hoàn thiện để làm cho mũ bền, chống nhăn, chống thấm nước, duy trì hình dạng và cấu trúc của mũ.

Formaldehyde là chất gây kích ứng da và đường hô hấp khi tiếp xúc trong thời gian dài hoặc nhiều lần, có thể gây kích ứng mũi, họng và phổi dẫn đến ho, thở khò khè, đau họng và khó thở, đặc biệt là ở những người có bệnh lý hô hấp từ trước như hen suyễn.

Theo trợ lý giáo sư Verma, cũng giống như phthalate, formaldehyde cũng được IARC phân loại là chất gây ung thư ở người. Ông cho biết nếu tiếp xúc lâu dài với formaldehyde, đặc biệt là qua đường hô hấp, có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư, bao gồm ung thư vòm họng và bệnh bạch cầu. Điều này đặc biệt đúng đối với những người lao động trong môi trường công nghiệp nhưng ông cảnh báo rằng tiếp xúc lâu dài với hàng tiêu dùng cũng có thể góp phần vào nguy cơ này.

Chì có thể có trong một số nguyên liệu thô hoặc phụ gia được sử dụng trong quá trình sản xuất đế giày. Một số thuốc nhuộm, chất tạo màu hoặc vật liệu tái chế có thể chứa chì. Chì cản trở sự phát triển của não bằng cách phá vỡ quá trình hình thành khớp thần kinh, giải phóng chất dẫn truyền thần kinh và tạo myelin. Ngoài độc tính thần kinh, kim loại này cũng có thể gây ra các vấn đề về tim mạch, tổn thương thận, độc tính sinh sản và phát triển, các vấn đề về đường tiêu hóa và thiếu máu. Trẻ em dễ bị tổn thương và ngay cả hàm lượng chì thấp cũng có thể dẫn đến chậm phát triển thần kinh đáng kể, giảm IQ, khuyết tật học tập và các vấn đề về hành vi. Ở người lớn, tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến suy giảm nhận thức, mất trí nhớ và khó tập trung.

Vài cách phát hiện hóa chất độc hại trên sản phẩm (mà tốt nhất nên tránh mua):

– Formaldehyde có mùi hăng, đặc trưng, giống như mùi dưa chua

– Quần áo và phụ kiện làm bằng da giả hoặc các vật liệu có kết cấu hoặc độ bóng đáng chú ý

– Những chiếc áo phông được in bằng mực partisol chứa phthalate, bạn có thể nhận biết khi hình in nằm trên vải và bị nứt hoặc bong tróc theo thời gian.

Nhưng thay vì dựa vào mùi và cảm giác, một cách tốt hơn là kiểm tra nhãn mác để biết các hóa chất cụ thể được sử dụng cũng như các chứng nhận theo quy định, trợ lý giáo sư Seow cho biết.

Giặt sạch có thể loại bỏ hóa chất không? Câu trả lời là có thể.

Giáo Sư Chan cho biết việc giặt và phơi nhiều lần các sản phẩm mua trực tuyến có thể giúp giảm mức độ độc hại của một số hóa chất này trong sản phẩm. Treo sản phẩm ở bên ngoài hoặc ở nơi thông gió tốt có thể giúp giảm nồng độ các hóa chất dễ bay hơi như formaldehyde.

Giặt và phơi nhiều lần dưới ánh nắng mặt trời trong vài giờ có thể làm phân hủy một số hóa chất và theo thời gian làm cho vải gần như không còn hóa chất độc hại.

(theo CNA)

Theo một bài báo mới trên tạp chí JAMA Psychiatry, học sinh Lớp Chín có bạn cùng trường mắc chứng rối loạn tâm thần có nhiều khả năng tự mắc chứng rối loạn này sau này trong cuộc sống.

Mối liên hệ này vẫn tồn tại ngay cả khi các yếu tố về cha mẹ và các vấn đề của họ đã được xem xét.

Các nhà nghiên cứu tại University of Helsinki ở Phần Lan viết: “Những phát hiện của nghiên cứu này cho thấy các rối loạn tâm thần có khả năng lây truyền trong bạn bè ở tuổi thanh thiếu niên.”

Nghiên cứu trước đây cho thấy rối loạn tâm thần có thể lan sang các thành viên trong gia đình và thậm chí cả bạn bè trong mạng xã hội. Các nhà nghiên cứu ở Phần Lan kiểm tra dữ liệu của hơn 710,000 người ở đất nước này, từ khắp 860 trường trung học để xác định xem việc có một người bạn mắc chứng rối loạn tâm thần có ảnh hưởng đến khả năng mắc bệnh này của một người hay không.

Khoảng 47,000 người trong nhóm được chẩn đoán mắc chứng rối loạn tâm thần nào đó vào năm học Lớp Chín, với hơn 167,000 – 25% trong tổng số – được chẩn đoán trong quá trình theo dõi sau này.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng nguy cơ được chẩn đoán mắc chứng rối loạn tâm thần tăng 5% nếu một người có nhiều hơn một bạn cùng lớp được chẩn đoán, nhưng không có nguy cơ gia tăng đối với chỉ một người bạn cùng lớp được chẩn đoán. Mối liên hệ đặc biệt mạnh mẽ trong năm đầu tiên theo dõi, với nguy cơ tăng 9% nếu một người có một bạn cùng lớp được chẩn đoán và nguy cơ tăng 18% nếu họ có nhiều hơn một bạn cùng lớp được chẩn đoán.

Rủi ro cao nhất đối với rối loạn tâm trạng, rối loạn lo âu và rối loạn ăn uống. Các nhà nghiên cứu viết: “Chúng tôi tìm thấy mối liên quan giữa việc bạn bè cùng trang lứa được chẩn đoán mắc chứng rối loạn tâm thần ở tuổi thiếu niên và nguy cơ nhận được chẩn đoán rối loạn tâm thần sau này cao hơn. Nguy cơ này rõ rệt nhất trong năm đầu tiên theo dõi. Hiệp hội cho thấy mối quan hệ giữa liều lượng và phản ứng, với nguy cơ cao hơn khi có nhiều người được chẩn đoán trong cùng mạng lưới.”

Theo cô Michaela James, nhà nghiên cứu chuyên về sức khỏe tâm thần tại Swansea University ở Anh, xu hướng sức khỏe kém và hạnh phúc ở những người trẻ tuổi ngày càng tăng. 

Cô nói với Newsweek: “Đặc biệt là các vấn đề về sức khỏe tâm thần, bao gồm những khó khăn về cảm xúc và hành vi, đã gia tăng, với những thách thức về cảm xúc ảnh hưởng đến 13-15% trẻ em trong năm 2017-2018 và ảnh hưởng đến 29% trẻ em trong năm 2021-2022. Hơn nữa, các chỉ số về sức khỏe, quyền tự chủ và năng lực đã giảm sút. Ngoài ra, các phát hiện cho thấy sự suy giảm sức khỏe thể chất trong khoảng thời gian từ năm 2014 đến năm 2022, bằng chứng là khả năng bơi lội và đạp xe giảm sút. Ngoài ra, thói quen ăn uống không lành mạnh, chẳng hạn như giảm ăn ít trái cây và rau quả và ăn nhiều đồ ăn nhẹ có đường, đã trở nên phổ biến hơn.”

Cô nói thêm: “Tôi cho rằng sự gia tăng chẩn đoán sức khỏe tâm thần không chỉ đơn giản vì ‘bạn của bạn đã được chẩn đoán’ hoặc bạn bị rối loạn sức khỏe tâm thần. Tôi tin rằng đây là một vấn đề văn hóa và xã hội rộng lớn hơn, không phải là vấn đề cá nhân hóa.”

Trong bài báo, các nhà khoa học đề xuất một số cơ chế làm thế nào những rối loạn tâm thần này có khả năng lây truyền trong mạng lưới đồng đẳng, một trong số đó là sự bình thường hóa các rối loạn tâm thần, nơi mà nhận thức về sức khỏe tâm thần và khả năng tiếp thu chẩn đoán tăng lên khi các cá nhân được chẩn đoán hiện diện trong mạng xã hội.

Mặt khác, việc có những người bạn cùng lứa tuổi không được chẩn đoán có thể không khuyến khích việc tìm kiếm sự trợ giúp cho các vấn đề sức khỏe tâm thần tiềm ẩn. Nguy cơ chẩn đoán cao hơn được quan sát thấy trong năm đầu tiên sau khi phơi nhiễm phù hợp với lý thuyết này, vì độ trễ ngắn giữa phơi nhiễm và chẩn đoán cho thấy các rối loạn tồn tại từ trước, chưa được chẩn đoán, chứ không phải là một bệnh lây nhiễm có hại.

Một cơ chế khác cũng có thể xảy ra, đặc biệt đối với các chứng rối loạn như trầm cảm, là sự lây lan trực tiếp giữa các cá nhân. Đối với một số rối loạn, như rối loạn ăn uống, sự lây truyền xảy ra thông qua ảnh hưởng xã hội ngang hàng mà thanh thiếu niên đặc biệt có nguy cơ mắc phải.

Theo James, chúng ta hiện đang trải qua nhiều biến động về văn hóa, xã hội và kinh tế. Do đó, bắt buộc phải ưu tiên phát triển và thực hiện các biện pháp can thiệp hiệu quả và bền vững, phân bổ tài trợ và tập trung chính sách nhằm giải quyết các kỹ năng thể chất. Đó là các kỹ năng như bơi lội và đạp xe, các cơ hội thúc đẩy sự tự tin và quyền tự chủ trong hoạt động. Đồng thời nâng cao sức khỏe tổng thể và khả năng xã hội hóa cũng cần phải nhận ra rằng đại dịch và những hạn chế đi kèm có khả năng làm trầm trọng thêm những vấn đề này.

Việc cá nhân hóa sức khỏe tâm thần theo cách này là một vấn đề. Có nhiều yếu tố đang tác động ở đây, đặc biệt là trong bối cảnh đương đại.

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa rõ điều gì thúc đẩy mối liên hệ này và hy vọng sẽ điều tra sâu hơn về cách thức và lý do tại sao chứng rối loạn tâm thần lan truyền trên mạng xã hội.

Họ viết: “Cần nghiên cứu sâu hơn để làm rõ các cơ chế giải thích những mối liên quan này. Các biện pháp phòng ngừa và can thiệp xem xét những ảnh hưởng tiềm tàng của bạn bè ngang hàng đối với sức khỏe tâm thần sẽ làm giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật của chứng rối loạn tâm thần trong xã hội.”