Đã thành lệ, đảng cầm quyền thường thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ, cử tri có xu hướng bỏ phiếu cho đảng đối lập để cân bằng quyền lực. Cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay càng được chú ý đặc biệt bởi vì kể từ khi đảng Cộng Hòa đại thắng năm ngoái, giành được trifecta (nắm cả chức tổng thống lẫn hai viện Quốc Hội) thì nước Mỹ chuyển nhanh theo hướng chuyên chế: tổng thống điều hành bằng sắc lệnh, quyền hành pháp được mở rộng tối đa trong khi Quốc Hội gần như bị vô hiệu hoá, chức năng kiểm tra và cân bằng bị tê liệt. Đa số người Mỹ vẫn gắn bó với thể chế tam quyền phân lập nên thông lệ này có thể sẽ lặp lại trong cuộc bầu cử cử sắp tới.

Thất bại nhìn thấy trước

Những cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy sự ủng hộ dành cho Tổng Thống Trump xuống mức báo động. Kết quả khảo sát của AP-NORC hợp tác với Đại Học Chicago thực hiện đầu tháng Mười Hai 2025 cho thấy chỉ 36% người Mỹ trưởng thành ủng hộ (approve) công việc tổng thống của ông Trump, số không ủng hộ lên tới 61%. (Nguồn: https://apnews.com/projects/polling-tracker/). Kết quả này trùng khớp với khảo sát của NPR/PBS News/Marist từ ngày 8 đến 11 tháng Mười Hai: tỷ lệ ủng hộ ông Trump là 38%, không ủng hộ là 54% và 8% chưa chắc chắn.

Trong lĩnh vực điều hành nền kinh tế, ông Trump còn thê thảm hơn nữa: chỉ 31% ủng hộ trong khi 68% không ủng hộ. “Hơn hai phần ba số người Mỹ trưởng thành cho rằng nền kinh tế quốc gia đang tệ hại (poor). Tỷ lệ này không thay đổi trong các tháng gần đây và gần giống với sự đánh giá nền kinh tế trong năm cuối của nhiệm kỳ Biden. Nó cho thấy thách thức của việc xử lý khả năng chi trả (affordability) mà chính quyền Trump đang đối diện,” AP-NORC nhận định.

Xin nhắc lại, vào đầu tháng Hai 2024, khảo sát của AP-NORC ghi nhận 65% người Mỹ cho rằng nền kinh tế đang tệ. Cảm nhận của cử tri rằng chính quyền Biden không làm tốt việc điều hành kinh tế là yếu tố quan trọng giúp ông Trump đánh bại bà Kamala Harris trong cuộc bầu cử cuối năm đó. Và bây giờ cử tri cảm nhận về ông Trump y hệt cảm nhận về ông Biden trước kia.

Đáng lo ngại hơn, sau mười một tháng sống dưới chính quyền Trump, hơn hai phần ba số người Mỹ cho rằng, đất nước đang “trật đường rầy.” AP-NORC ghi nhận: “Người Mỹ đang trong trạng thái bi quan về hướng đi của đất nước. Giờ đây khoảng 7 trong 10 người Mỹ trưởng thành nói rằng đất nước đang đi sai hướng, chỉ giảm một chút so với tháng Chín.” Người Mỹ có năng lực vô đối trong việc nhận ra sai lầm để điều chỉnh và nhu cầu thay đổi đang mạnh lên từng ngày.

Ông Trump và các chính trị gia đảng Cộng Hòa đang nỗ lực tối đa để ngăn chặn một thất bại đã nhìn thấy trước. Thủ đoạn vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử (gerrymandering) ở các tiểu bang do Cộng Hoà kiểm soát nhằm giành lợi thế cho các ứng cử viên của đảng là một minh chứng. Thủ đoạn này đang vấp phải đòn trả đũa “dĩ độc trị độc” của các tiểu bang Dân Chủ và chưa biết có kết quả như ông Trump mong muốn hay không.

Gần đây hơn, chính quyền Trump tổ chức chiến dịch “road-trip,” đưa các quan chức hàng đầu đi du thuyết cả nước để thuyết phục người dân ủng hộ chính sách kinh tế của chính quyền Trump, đồng thời xoa dịu lo ngại của họ. Hôm Thứ Ba 16 tháng Mười Hai, Phó Tổng Thống JD Vance diễn thuyết trước các cử tri ở thị trấn Allentown, Pennsylvania. Tối hôm sau, 17 tháng Mười Hai, tại Toà Bạch Ốc, ông Trump đọc diễn văn trước quốc dân về thành tích điều hành của chính phủ.

Tất cả là tội của Joe Biden!

Cả hai nhà lãnh đạo cao nhất, ông Trump và ông Vance, đều biết mối quan tâm lớn nhất của người Mỹ hiện nay là chi phí sinh hoạt tăng nhanh, giá nhà ở, y tế, bảo hiểm, thực phẩm… đang bóp nghẹt tầng lớp trung lưu và lao động. Cả hai ông đều đổ lỗi cho cựu Tổng Thống Biden, cho chính quyền trước đã gây ra tình trạng giá cả leo thang. Họ không thừa nhận chính những chính sách của chính quyền Trump về thuế quan, trục xuất di dân không giấy tờ, không gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế… đã dẫn tới tình trạng hiện nay.

Một ví dụ, ông Trump lên án chính quyền Biden để lại cho ông một đống hỗn độn mà ông phải giải quyết. “Một năm trước, đất nước chúng ta đã chết. Chúng ta đã chết ngắc. Đất nước chúng ta sắp thất bại. Thất bại hoàn toàn. Bây giờ, chúng ta là đất nước nóng bỏng nhất thế giới. Và đó là điều được nói lên từ mọi nhà lãnh đạo mà tôi trò chuyện trong năm tháng qua,” ông Trump nói. Còn ông Vance khẳng định: “Chúng tôi thừa hưởng cơn ác mộng kinh tế từ Joe Biden.”

Nhưng thực tế lại khác hẳn: chính quyền Biden đã vực dậy nền kinh tế Mỹ từ đống hỗn mang của đại dịch COVID 19. Nếu coi số liệu về công việc làm là một thước đo thành tích kinh tế thì người ta thấy thời Biden đã tạo ra hơn 16.1 triệu việc làm mới, cao điểm là năm 2022 với 6.3 triệu việc làm, đưa tỷ lệ thất nghiệp xuống dưới 4% lực lượng lao động thì sang thời Trump 2.0 mức tăng trưởng việc làm chỉ đạt trung bình 17,000 việc làm mỗi tháng, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4.6%.

Lạm phát cũng vậy. Ông Trump khẳng định khi ông tái nhậm chức tổng thống, lạm phát đang ở mức tồi tệ nhất trong 48 năm. Thời Biden có lúc lạm phát lên tới 9.2% theo xu thế chung toàn thế giới do chuỗi cung ứng hàng hoá bị gián đoạn vì đại dịch COVID và chiến tranh xâm lược Ukraine của Nga, nhưng sau đó giảm dần. Đến lúc bàn giao chính quyền từ Biden sang Trump 2.0, tỷ lệ lạm phát của Mỹ chỉ còn 3%. 

Chính quyền Trump đang vui mừng vì tỷ lệ lạm phát tháng Mười Một 2025 chỉ còn 2.6%, giảm từ mức 3% của tháng Chín, nhưng các nhà thống kê tỏ ý không tin chắc vào số liệu công bố vì chính phủ Mỹ đóng cửa 43 ngày trong tháng Mười và tháng Mười Một

khiến việc thu thập dữ kiện bị gián đoạn, số liệu có thể không chính xác. Dù sao, dữ kiện việc làm và lạm phát như vậy cho thấy nhận định “Biden để lại một cơn ác mộng” đến tận hôm nay là một sự xuyên tạc đầy ác ý, né tránh trách nhiệm một cách phi lý.

Hai “thực tế” khác nhau

Ông Trump không thích phân tích dài dòng mà có lối nói cụ thể. Ông nói: “Giá gà tây Lễ Tạ Ơn đã giảm 33% so với một năm trước, dưới thời Biden; giá trứng giảm 82% từ tháng Ba và mọi thứ đang giảm rất nhanh và chưa dừng lại,” Thật là dễ hình dung, dễ nhớ, dễ đi vào lòng người nghe. Nhưng lại không đúng.

Gà tây là mặt hàng giảm giá rất nhanh sau ngày Thanksgiving vì không ai cần đến nữa. Giá trứng giảm là có thật, có điều ông Trump đã phớt lờ một thực tế: giá trứng tăng hay giảm là do cân bằng cung-cầu trên thị trường chứ không phụ thuộc vào chính sách. Thời Biden có lúc nước Mỹ bị dịch cúm gia cầm rất trầm trọng, hàng chục triệu con gà con vịt phải bị tiêu huỷ, trứng trở nên hiếm và tăng giá lên mức kỷ lục; rồi khi dịch bị khống chế, nông dân gây lại đàn gia cầm, lượng trứng sản xuất tăng vọt và giá trứng trở lại bình thường là dễ hiểu, không phải là kết quả sự điều hành của chính phủ.

Còn nhận định: “mọi thứ đang giảm rất nhanh và chưa dừng lại” thì hoàn toàn không chính xác. Theo ghi nhận của Center for American Progress, từ tháng Ba đến tháng Mười Một năm nay, giá điện gia dụng đã tăng 9%, vật dụng gia đình tăng 5.6%, trái cây tăng 5.5% và thịt tăng 6.2% – hậu quả chính sách thuế quan của ông Trump. Các bà nội trợ dễ dàng cảm nhận hiện tượng này mỗi lần trả tiền ở siêu thị, các ông cũng cảm nhận nó mỗi khi ghé quán cà phê hay tiệm ăn, không cần chứng minh dài dòng.

Điều đáng lo là các diễn văn này cho thấy, thông điệp của hai nhà lãnh đạo rất khác với thực tế sinh động mà người dân Mỹ đang sống. Có một sự khác nhau rất lớn giữa những “thực tế” mà ông Trump miêu tả với “thực tế” mà người dân Mỹ chứng kiến hàng ngày; thậm chí ông có lần nói khủng hoảng khả năng chi trả (affordability) của người Mỹ chỉ là trò lừa đảo (hoax) mà đảng Dân Chủ đặt ra để bôi nhọ ông! Giáo Sư Kinh Tế Paul Krugman cho rằng, ông Trump không nói dối mà “ảo tưởng”: vây quanh bởi các nịnh thần, ông Trump thật sự tin vào cái “thực tế” được tô vẽ theo ý ông và liên tục nói ra những điều ông tin như vậy.

Cần phải thay đổi

Chính vì “ảo tưởng” nên thay vì đưa ra những chính sách giảm nhẹ nỗi lo cơm áo của người dân thì chính quyền Trump lại làm ngược mà chính sách thuế quan và bãi bỏ trợ cấp tăng cường Obamacare là những ví dụ nổi bật. Ai cũng biết, để cho chính sách trợ cấp Obamacare hết hạn vào ngày 31 tháng Mười Hai thì hàng chục triệu người Mỹ sẽ mất bảo hiểm, không có khả năng mua bảo hiểm y tế khi bảo phí tối đa lên tới 25% thu nhập trước thuế! Các cuộc khảo sát ý kiến gần đây cho thấy 57% người Mỹ ủng hộ ACA, 74% ủng hộ chính sách gia hạn trợ cấp tăng cường Obamacare. Ý kiến của người dân dường như không đến được với ông Trump và giới lãnh đạo Cộng Hoà.

Đảng Dân Chủ đang tận dụng nỗi bất mãn của cử tri về chi phí sinh hoạt, về chi phí y tế để xoay chuyển tình hình, giành lại lợi thế chính trị. Ông Trump đưa ra những lời hứa hẹn viển vông: “Chúng ta sắp có bùng nổ kinh tế, theo kiểu thế giới chưa bao giờ thấy.” Ông Vance khẩn cầu người Mỹ thắt lưng buộc bụng: “Chúng ta phải chịu đựng tình hình” và hãy cho ông Trump thêm thời gian để đem đến “thời kỳ hoàng kim” mà ông đã hứa khi tranh cử. Chúng ta phải tiếp tục làm việc.” Nhưng xem ra, ít ai có đầu óc bình thường lại tin vào những lời hứa hẹn đó.

Theo khảo sát mới nhất của PBS/NPR/Marist hôm 17 tháng Mười Hai, 40% cử tri tin rằng đảng Dân Chủ sẽ giải quyết tốt hơn bài toán về kinh tế, chỉ 35% tin vào đảng Cộng Hòa, 11% nói hai đảng “xêm xêm” như nhau. Từ nay đến ngày bầu cử giữa kỳ có thể sẽ còn nhiều thay đổi. Nhưng nếu ông Trump và đảng Cộng Hòa không thay đổi cách nhìn nhận thực tế, chịu trách nhiệm, thay vì đổ lỗi cho người khác, và đưa ra những chính sách phù hợp với mong đợi của người dân thì cử tri khó mà có lựa chọn khác.

Bốn thành viên bị cáo buộc thuộc một nhánh cánh tả của nhóm có tên là Mặt trận Giải phóng Đảo Rùa (Turtle Island Liberation Front – TILF) đã bị bắt giữ sau khi các quan chức liên bang phá vỡ mối đe dọa khủng bố đáng tin cậy liên quan đến các thiết bị nổ tự chế (IED). Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Kash Patel đã chia sẻ chi tiết vụ việc trên mạng xã hội vào sáng sớm thứ Hai.

Ông Patel cho biết các đối tượng tự nhận là thành viên của một nhánh cực đoan thuộc TILF, với động cơ xuất phát từ hệ tư tưởng ủng hộ Palestine, chống thực thi pháp luật và chống chính phủ. Nhóm này bị cáo buộc đang lên kế hoạch cho các vụ đánh bom IED phối hợp vào đêm Giao thừa, nhắm vào năm địa điểm riêng biệt trên khắp Los Angeles.

Trong những ngày sau đó, FBI tại New Orleans đã bắt giữ thêm cá nhân thứ năm được cho là có liên hệ với nhóm phụ TILF cực đoan này, người cũng bị cáo buộc đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công bạo lực riêng biệt. Bốn nghi phạm đầu tiên đã bị buộc tội âm mưu và sở hữu thiết bị phá hoại.

Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ Pam Bondi cũng đã đề cập đến âm mưu bị cáo buộc này, bà tuyên bố rằng nhóm này cũng lên kế hoạch nhắm mục tiêu vào các đặc vụ và phương tiện của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE). Bà nhấn mạnh đây là nỗ lực đáng kinh ngạc của các Văn phòng Biện lý Hoa Kỳ và FBI để bảo đảm người dân Hoa Kỳ có thể sống trong hòa bình, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục truy lùng các nhóm khủng bố này và đưa chúng ra công lý.

Trên trang Instagram được cho là của nhóm, TILF tuyên bố mục tiêu “Giải phóng thông qua phi thực dân hóa và chủ quyền bộ lạc”. Một bức ảnh được đăng tải cho thấy một người phụ nữ cầm tấm biển có dòng chữ “Cái chết cho ICE”. Theo bài báo, “Đảo Rùa” là một cái tên bản địa ám chỉ Bắc Mỹ.

Trang Facebook của TILF tuyên bố nhóm đang chống lại “những kẻ thực dân phát xít”, cho rằng không có đạo đức hay công lý để kêu gọi và cách duy nhất là thông qua sự kháng cự. Nhóm này cũng tuyên bố rằng việc giải phóng thế giới khỏi “Đế quốc Mỹ” là con đường duy nhất dẫn đến một tương lai an toàn và hòa bình.

_{( Theo Breitbart, https://www.breitbart.com/crime/2025/12/15/fbi-thwarts-anti-ice-pro-palestine-group-accused-of-planning-new-years-eve-bombings-in-los-angeles/ )}

Ngay cả một trong số ngàn người cáo buộc ông ấy về tội buôn người, ấu dâm cũng chán sống mà tự tử. Bà V. Giuffre qua đời nhưng để lại cuốn sách tự truyện về cuộc đời bà ấy, bán dâm khi còn trong tuổi vị thành niên và các câu chuyện ấu dâm của những con người tai to mặt lớn. Cuốn sách kia và các mẩu điện thư qua lại tiếp tục là đề tài quấy rầy nhiều người nổi tiếng.

Bên kia đại dương, ông hoàng tử ăn chơi nức tiếng đã phải vứt bỏ tước hiệu, rời dinh thự của hoàng cung Anh để trốn dư luận chưa kể ông Peter Mandelson đã phải trở thành “cựu” đại sứ.

Bên này lục địa, kinh tế gia lẫy lừng Summers cũng phải từ chức, lìa bỏ các vị thế danh dự trong ngành giáo dục và kinh tế. Tài giỏi nổi tiếng như ông Summers cũng có nhiều lúc yếu lòng tối dạ và nhất là tật thích của lạ, ưa ăn phở cũng như thích lắm tiền dù chẳng nghèo khó chút nào.

Các mẩu điện thư giữa hai ông Jeffrey Epstein và Summers cho thấy là ông này đã từng hỏi ý kiến ông Epstein về cách giữ lại mối tình “ngoài luồng” với một kinh tế gia gốc Tàu tại Harvard, chỉ tặng quà mà không “xơ múi” gì! Rồi ông Summers quyên góp tiền bạc cho tổ chức của bà vợ thi sĩ. Tạm hiểu là hai người khá thân thiết.
Chính ông B. Gates cũng đã lấp liếm chuyện đến tiệm phở bán thịt non dù chưa có chi để xác nhận ông ấy có ăn phở hay không. Ông B. Clinton cũng thế, cũng đã từng khoác vai nói cười hỉ hả với tài phiệt Jeffrey Epstein. Rồi những ông “nhỏ chức” khác. Nhưng ồn ào nhất vẫn là những điện thư liên quan đến ông tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm.

Ông Jeffrey Epstein là ai mà bóng ma vẫn tiếp tục trở về và tại sao chuyện ấu dâm / buôn người kia trở thành đề tài bàn luận sôi nổi tại Hoa Kỳ trong khi cư dân lo âu về biết bao nhiêu vấn đề quan trọng, cấp thiết hơn cần bàn luận hầu giải quyết ổn thỏa?

Theo sách vở, ông Epstein ra đời và lớn lên ở New York trong một gia đình không mấy khá giả. Ông theo học đại học nhưng không tốt nghiệp và có thời dạy toán & vật lý tại trung học tư thục Dalton School. Ông chuyển nghề, làm việc trong ngành tài chánh ít lâu rồi mở công ty riêng Jeffrey Epstein and Co. vào năm 1982.

Tài giỏi quá xá nên ông Jeffrey Epstein làm giàu nhanh chóng, mua được nhiều bất động sản khắp nơi kể cả các hòn đảo. Giàu có nên học làm sang, giao du với chính khách, tài tử, nghệ sĩ, tài phiệt… và mở rộng hệ thống làm ăn qua việc buôn bán kể cả buôn … người. Ông này từng nhìn nhận là thích “thịt non” nên kẻ giúp việc đắc lực đã tuyển người, trẻ vị thành niên, để dùng và “đãi khách.” Nạn nhân lên đến cả ngàn, ra mặt cáo buộc ông ấy tội ấu dâm và buôn người.

Trong số này đã có 150 nạn nhân được đền bù bằng tiền bạc, nổi tiếng nhất là bà V. Roberts Giuffre. Thế rồi ông Jeffrey Epstein bị bắt, giam tù và trong lần giam tù thứ nhì, ông treo cổ chết ngắc. Cái chết ấy đến nay vẫn còn là nghi vấn, tự tử hay bị giết.

Ông Jeffrey Epstein qua đời năm 2019 để lại một tài sản khoảng $630 triệu; phần lớn đã được trang trải cho các vụ kiện; hiện nay chỉ còn cỡ $130 triệu, chưa hẳn đủ để đền bồi các vụ kiện chưa xử xong.

Ấu dâm, buôn người là tội ác, xã hội cần xét xử và trừng phạt thủ phạm, đồng lõa người bán / kẻ mua như khách mua hoa non. Và danh sách những người liên quan đến ông Jeffrey Epstein đang được trình làng dù chưa có chứng cớ là họ đã từng mua hoa non hay không.

“Guilt by association,” qua lại với ông Epstein để làm chi, buôn bán hợp pháp hay mua hoa non xem ra là các câu hỏi bá tánh đang bàn loạn.

Ông tổng thống dù đã phủ nhận việc mua hoa non, chính nạn nhân V. Giuffre cũng nói “không” nhưng các mẩu điện thư nọ lại kê khai rằng ông Trump đã từng tiêu xài nhiều giờ tiếp xúc với cô gái trẻ tại tiệm phở. Chắc chỉ để kể chuyện cổ tích hay đấm bóp lai rai? Chính ông tổng thống đã từng nhìn nhận mối giao tình 15 năm với tội nhân và kể rằng ông Epstein là “terrific guy” thích đàn bà đẹp và nhất là đàn bà còn trẻ con!

Tiêu chuẩn đạo đức thay đổi theo thời gian và xã hội. Mua dâm / bán dâm là chuyện ngàn năm xưa cũ. Ngày nay xã hội nghĩ đến trẻ em thơ dại, chưa đủ khôn ngoan để làm công việc bán dâm tự nguyện nên luật pháp ra tay bảo vệ. Tội phạm và những người liên quan bị đưa ra tòa xét xử.

Các mẩu điện thư nọ được dùng làm chứng cớ về mối quan hệ với tội phạm. Mối quan hệ kia có dính dáng chi đến ấu dâm / buôn người hay không thì tính sau nhưng chỉ dính dáng đến tội phạm nổi danh [xú uế] kia đã bị bá tánh nhíu mày chê trách dù còn là dấu hỏi.

Nhưng càng hỏi thì ông tổng thống lại càng quanh co dấu diếm. Dấu mãi không xong thì ông ấy đành xí cô hồn, ra lệnh cho bộ Tư Pháp công khai các hồ sơ về tội ác của ông Jeffrey Epstein. Cả 23 ngàn mẩu điện thư và những thứ linh tinh khác.

Chuyện ông Trump có mua hoa non chỉ là một trong những câu chuyện ái tình ngoài luồng của ông ấy, ăn thua chi đến việc trị quốc bình thiên hạ? Tại sao ta lại bàn loạn rầm rĩ đến thế? Hay là “tu thân” chưa xong dù “tề gia” đã đặng, bà nào bà ấy im re về ông chồng hoa bướm, thì “trị quốc” và “bình thiên hạ” chỉ là chuyện ấm ớ?

Tổng thống cũng gọi những người chỉ trích thuế quan là không khôn ngoan, ông nói rằng nước Mỹ đang thu về “hàng nghìn tỷ USD”.

Ông viết trên trang web Truth Social: “Chúng ta đang thu về hàng nghìn tỷ USD và sẽ sớm bắt đầu trả khoản nợ khổng lồ 37 nghìn tỷ USD của mình. Mức đầu tư vào Mỹ đạt mức cao kỷ lục, các nhà máy và doanh nghiệp đang mọc lên như nấm. Mọi người sẽ nhận được khoản tiền thưởng ít nhất là 2.000 USD (ngoại trừ những người có thu nhập cao!).”

Ông Trump cho biết, nền kinh tế Mỹ hiện đã tốt hơn, đây đều là lợi ích do thuế quan mang lại, nhưng một số người không nhìn thấy điều đó.

Ông Trump viết: “Những người phản đối thuế quan đều là kẻ ngốc! Chúng ta hiện là quốc gia giàu có nhất, được kính trọng nhất trên thế giới, tỷ lệ lạm phát gần như bằng không, và thị trường chứng khoán cũng đạt mức cao kỷ lục.”

Sau khi ông Trump đăng bài, tin tức này hiện đang được lan truyền rộng rãi trên nền tảng mạng xã hội X.

Vào thứ Tư (5/11), Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã tổ chức các cuộc tranh luận bằng miệng về tính hợp pháp của chính sách thuế quan đối ứng toàn cầu của Tổng thống Trump. Ông Trump từng nói rằng đây là phán quyết quan trọng nhất và là một trong những phán quyết quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Ông nói: “Nếu chúng ta không thể sử dụng thuế quan một cách tự do, cởi mở và không hạn chế, chúng ta sẽ phải chịu tổn thất to lớn từ góc độ an ninh quốc gia. An ninh quốc gia của chúng ta đang bị đe dọa. Điều này không liên quan đến cá nhân tôi, mà là liên quan đến đất nước của chúng ta.”

Bên nguyên đơn trong vụ kiện thuế quan của ông Trump cho rằng, chỉ có Quốc hội Hoa Kỳ mới có quyền quyết định vấn đề áp đặt thuế quan. Một số chuyên gia dự đoán rằng nếu Tòa án Tối cao bác bỏ chính sách thuế quan của ông Trump, thị trường tài chính có thể rơi vào hỗn loạn, và chính phủ cũng sẽ phải hoàn trả hàng trăm tỷ USD thu được qua thuế quan.

Chính sách của Tổng thống Trump, trích dẫn Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 để áp đặt thuế quan đối ứng, đã bị Tòa án Phúc thẩm Vòng phán quyết với tỷ lệ 7 trên 4 vào cuối tháng 8 năm nay rằng tổng thống đã vượt quyền. Chính quyền Trump sau đó đã kháng cáo lên Tòa án Tối cao, yêu cầu phân xử.

Tổng thống Mỹ Trump khi đó nói: “Đất nước chúng ta có cơ hội trở nên giàu có phi thường trở lại, nhưng cũng có thể trở nên siêu nghèo một lần nữa. Nếu chúng ta không thắng được vụ kiện này, đất nước chúng ta sẽ phải chịu tổn thất to lớn, tổn thất to lớn.”

Phán quyết của Tòa án Phúc thẩm dựa trên hai vụ kiện, nguyên đơn lần lượt là năm doanh nghiệp nhỏ nhập khẩu và 12 tổ chức.

Ông Trump từng chỉ ra rằng những người khởi kiện “đều là những người theo chủ nghĩa ưu tiên nước ngoài”, và nếu không có thuế quan, Mỹ sẽ bị đánh bại và trở thành một quốc gia thế giới thứ ba.

Ông nói: “Nếu chúng ta không có (thuế quan), (các quốc gia khác) sẽ (dùng thuế quan) để đối phó với chúng ta, và chúng ta sẽ không có cách nào chống trả. Chúng ta sẽ trở thành một quốc gia thế giới thứ ba. Vì vậy, tôi nghĩ (vụ kiện thuế quan) là một trong những vụ kiện quan trọng nhất mà tôi từng thấy được Tòa án Tối cao Hoa Kỳ xét xử.”

Theo NTDTV

Tạp chí Fortune trích dẫn khảo sát của Talker Research với hơn 2,000 người trưởng thành ở Mỹ cho thấy, đây là số tiền mà người Mỹ xem là “mức lương hoàn hảo” để sống hạnh phúc. Một nửa số người tham gia khảo sát cho biết thu nhập hiện tại chưa đủ trang trải cho cuộc sống, thậm chí còn không đủ trả tiền nhà.

Tuy nhiên trong thực tế, mức $74,000/năm gần như không đủ để mua nhà ở tất cả các tiểu bang, trừ West Virginia và Louisiana, theo “Realtor.com.” Và ngay  cả khi tăng gấp đôi lên $148,000, bạn cũng chưa chắc mua được nhà ở mọi tiểu bang.

“Hưởng ‘mức lương hoàn hảo’ vẫn có thể chưa đủ mua nhà trung vị (median) ở hầu hết các tiểu bang,” Hannah Jones, phân tích gia kinh tế cao cấp của “Realtor.com,” nhận định.

Giá trung vị của một căn nhà xây mới ở Mỹ là hơn $410,000, trong khi nhà cũ lại hơn $422,000, theo dữ liệu Sở Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ và Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR). Tại các tiểu bang như California, Hawaii, Massachusetts, Colorado và Washington, giá trung vị còn cao hơn $600,000.

Nếu mua nhà $422,000 với 20% trả trước và lãi suất 6.5%, tiền thanh toán thế chấp hàng tháng là gần $2,500, tức chiếm hơn một phần ba lương trước thuế, vượt mức mà các chuyên gia khuyên nên dành cho chi phí nhà ở.

Với lương $148,000, khoản thanh toán này bớt áp lực hơn, nếu bạn có thể trả trước cao hơn và tìm được căn nhà phù hợp trong mức giá trung vị.

Dù các cuộc bàn luận thường tập trung vào lãi suất vay, nhưng thực sự vấn đề lớn vẫn là giá nhà cao kỷ lục.

“Thực sự, giá nhà là rào cản lớn hơn,” Michelle Griffith, địa ốc viên chuyên phân khúc nhà hạng sang của Douglas Elliman tại New York, nói. “Ngay cả khi lãi suất về 0%, bạn vẫn cần một khoản tiền lớn để mua được nhà. Hàng tồn ít, cạnh tranh cao, nên giá nhà khiến nhiều người ngần ngại.”

Tuy nhiên, lãi suất vẫn là rào cản với một số người, nhất là với những ai nhớ lãi vay dưới 3% thời đại dịch. Đây cũng là lý do nhiều chủ nhà cũ không muốn bán.

“Nhiều chủ nhà ngại bán và mất lãi suất thấp đang có,” Berkshire Hathaway HomeServices cho biết. “Với họ, giá nhà tăng cao cũng không giúp họ mua nhà khác với lãi suất cao hơn.”

Torsten Slok, kinh tế gia trưởng của Apollo Global Management, viết rằng nguồn cung ứng nhà giữ ổn định vì chủ nhà hiện tại không muốn bán, trong khi nhu cầu giảm do giá nhà và lãi suất vẫn cao. “Điều này tạo áp lực hạ giá,” ông nhận xét.

Lãi suất cũng đang giảm nhẹ vài tháng gần đây, trong khi giá nhà hầu như ổn định hoặc giảm nhẹ.

“Cải thiện khả năng chi trả nhà ở sẽ cần thời gian, có thể mất vài năm, nhưng thị trường giờ đây không còn nghiêng hẳn như thời bùng nổ đại dịch COVID-19,” Mark Fleming, kinh tế gia trưởng của First American, nhận định. “Cuối cùng người mua chờ đợi cũng thấy được thị trường bắt đầu lắng nghe.”

Trong một thỏa thuận nhận tội để tránh án tử hình, Kohberger thừa nhận bốn tội danh giết người cấp độ một và một tội danh trộm cắp nghiêm trọng. Hắn bị kết án bốn án tù chung thân liên tiếp không được ân xá, cộng thêm mười năm tù cho tội danh trộm cắp. Động cơ của các vụ giết người vẫn chưa được làm rõ.

Kohberger bị bắt tại nhà của cha mẹ mình tại Pennsylvania. Các nhà điều tra sử dụng bằng chứng ADN từ vỏ dao được tìm thấy tại hiện trường vụ án, cũng như dữ liệu điện thoại di động và video giám sát, để liên kết hắn với các tội ác.

Các nhà điều tra trong vụ án Bryan Kohberger không chỉ tìm thấy bằng chứng pháp y thông thường trong căn hộ của hắn, họ còn phát hiện ra hàng chồng bài báo học thuật từ chương trình tiến sĩ tội phạm học của hắn tại WSU. Những tài liệu này, ban đầu được phân loại là bài tập thường kỳ, kể từ đó mang một ý nghĩa mới đầy ám ảnh, hé lộ góc nhìn lạnh lùng về tâm lý của bị cáo trước vụ giết bốn người ở Moscow, Idaho. Các bài viết của hắn cho thấy một kẻ máu lạnh không chỉ tò mò về mặt học thuật về tội phạm mà dường như còn bị ám ảnh bởi việc tìm hiểu và khai thác chính những hệ thống được thiết kế để ngăn chặn nó.

Một chủ đề nổi bật trong các bài báo của Kohberger là mối quan hệ phức tạp giữa sự hợp lý và việc ra quyết định dựa trên cảm xúc trong các hành vi phạm tội. Lý thuyết lựa chọn hợp lý cho rằng tội phạm giống như các nhà kinh tế học về tính hợp lý, cân nhắc chi phí và lợi ích của một tội ác trước khi hành động.

Tuy nhiên, các nghiên cứu của Kohberger thường xuyên thách thức ý tưởng này, lập luận rằng cảm xúc mạnh mẽ có thể dễ dàng lấn át lý trí. Hắn viết về việc những tội ác do đam mê, được thúc đẩy bởi adrenaline hoặc sự kích động cảm xúc mãnh liệt, làm đảo lộn những khái niệm về tính toán tội phạm cực kỳ lạnh lùng. Quan điểm này đặc biệt đáng lo ngại.

Mặc dù cơ quan thực thi pháp luật cho biết Kohberger có thể lên kế hoạch tỉ mỉ cho các vụ giết người, nhưng những hành động bị cáo buộc của hắn khi vào nhà dường như lại hỗn loạn và phản ứng thái quá.

Các chuyên gia đưa ra giả thuyết hắn có thể đến đó để nhắm vào một người duy nhất, nhưng adrenaline và bạo lực lúc đó khiến hắn mất kiểm soát, nên ra tay sát hại một lúc bốn người. Những sai lầm mà hắn bị cáo buộc mắc phải – để lại ADN, đậu xe cẩu thả và bị một người bạn cùng phòng còn sống phát hiện – dường như phù hợp với lý thuyết của chính hắn rằng sự bất ổn cảm xúc thường dẫn đến những sai lầm. Đó là một sự so sánh kỳ lạ cho thấy hắn đang nghiên cứu chính sự suy sụp tâm lý mà hắn có lẽ từng trải qua.

Một yếu tố đáng lo ngại khác trong công trình học thuật của Kohberger là việc hắn tập trung vào những thiếu sót của các sở cảnh sát. Một đề xuất trình bày chi tiết một nghiên cứu về đào tạo pháp y kỹ thuật số cho cảnh sát địa phương, làm nổi bật sự thiếu hụt kiến thức chuyên môn ở các khu vực pháp lý nhỏ hơn. Nghiên cứu này, mặc dù bề ngoài có vẻ hợp lý về mặt học thuật, nhưng xét trong bối cảnh hiện tại, lại mang tính chất săn mồi.

Kohberger sống cách Moscow chỉ một quãng lái xe ngắn, một thị trấn có lực lượng cảnh sát nhỏ chưa đến 40 cảnh sát và chưa từng xử lý vụ giết người bốn người nào. Điều này đặt ra câu hỏi liệu hắn ta có chọn địa điểm này chỉ vì nghiên cứu học thuật của mình, tin nguồn lực hạn chế của cảnh sát địa phương sẽ mang lại cho mình lợi thế chiến thuật hay không. Đó là một động thái được tính toán kỹ lưỡng, thể hiện sự kiêu ngạo, một niềm tin hắn có khả năng qua mặt hệ thống.

Cuối cùng, lý thuyết của Kohberger bị chứng minh là sai lầm khi Moscow Police Department nhanh chóng nhờ đến sự giúp đỡ của cảnh sát tiểu bang Idaho và FBI, mang đến các nguồn lực tiên tiến và chuyên môn pháp y mà hắn đánh giá thấp.

Các nhiệm vụ của Kohberger cũng tập trung vào những sai sót phổ biến trong hệ thống tư pháp, đặc biệt là các vụ kết án oan. Hắn viết rất nhiều về các vấn đề như lời thú tội sai, lời khai nhân chứng không đáng tin cậy và việc lạm dụng bằng chứng pháp y. Hắn trích dẫn những số liệu thống kê đáng kinh ngạc, lưu ý việc nhận dạng nhân chứng sai sót góp phần vào 70% các vụ kết án giết người và hiếp dâm oan, trong khi lời thú tội sai chỉ chiếm 30%. Nhận thức của hắn về những điểm yếu mang tính hệ thống này còn mở rộng đến việc hiểu được cách điểm yếu ảnh hưởng không công bằng đến người da màu.

Kiến thức này không chỉ mang tính học thuật, mà nó còn là một bản thiết kế cho việc bào chữa của hắn. Những người quan sát tại tòa án nhận thấy Kohberger thường có vẻ như đang bàn bạc chiến lược với luật sư của mình, Anne Taylor. Các bài luận của hắn cho thấy sự hiểu biết sâu sắc về những điểm yếu chính xác trong quy trình pháp lý – lỗi trí nhớ, thủ tục và những giới hạn cố hữu của sự chắc chắn pháp y.

Kiến thức sâu sắc này giải thích cho thái độ điềm tĩnh của hắn tại tòa, như thể hắn xem phiên tòa không phải là một bản án mà là một bài kiểm tra trình độ trí tuệ của chính mình, một buổi hội thảo nơi hắn có thể phê bình hệ thống từ bên trong.

Cuối cùng, các bài viết của Kohberger không chỉ là một tập hợp các công trình học thuật, mà được xem như một bức chân dung tự họa rùng rợn của một người đàn ông nghiên cứu tội phạm và công lý không chỉ để hiểu mà còn nhằm thao túng nó. Dường như hắn tin tưởng vào kiến thức của mình sẽ giúp bản thân bất khả xâm phạm, nhưng chính những bằng chứng mà hắn tìm hiểu được – ADN, dữ liệu điện thoại di động và cảnh quay giám sát – cuối cùng trở thành nền tảng chống lại chín hắn.

Các bài viết của Kohberger là một lời nhắc nhở nghiêm túc rằng sự kiêu ngạo về mặt trí tuệ không thể thay thế cho sự khôn ngoan và không một lý thuyết hàn lâm nào có thể vượt qua được thực tế về hậu quả hình sự.