Theo thông cáo từ phía Campuchia, chiến dịch bắt giữ được thực hiện vào ngày 6/1 trong khuôn khổ hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia và dựa trên yêu cầu từ chính quyền Bắc Kinh. Các vụ bắt giữ là kết quả của nhiều tháng phối hợp điều tra chung giữa cơ quan chức năng hai nước. Đáng chú ý, Bộ Nội vụ Campuchia xác nhận đã tước quốc tịch Campuchia của Trần Chí vào tháng 12/2025. Trần Chí, 38 tuổi, người gốc Phúc Kiến, từng nhập quốc tịch Campuchia vào năm 2014 và điều hành Tập đoàn Prince, một doanh nghiệp đa quốc gia sở hữu nhiều bất động sản lớn tại nước này.

Sự sụp đổ của Trần Chí diễn ra sau khi Hoa Kỳ và Anh quốc vào tháng 10 năm ngoái đã đồng loạt áp đặt các lệnh trừng phạt lên Tập đoàn Prince và cá nhân Trần Chí. Các cáo buộc chỉ ra rằng tập đoàn này điều hành các tổ hợp lừa đảo trực tuyến quy mô lớn, nhắm vào các nạn nhân trên toàn cầu. Bộ Tài chính Hoa Kỳ mô tả đây là chiến dịch lớn nhất từ trước đến nay của họ tại khu vực Đông Nam Á, nhắm vào 146 cá nhân và thực thể liên quan. Trần Chí cũng đã bị tòa án tại New York truy tố vắng mặt với các tội danh âm mưu lừa đảo qua mạng và rửa tiền hàng tỷ đô la Mỹ.

Hệ quả từ mạng lưới của Trần Chí đã lan rộng khắp châu Á. Giới chức Singapore đã tịch thu gần 115 triệu đô la Mỹ tài sản liên quan đến Tập đoàn Prince, bao gồm bất động sản, tài khoản ngân hàng và tiền mặt. Tại Đài Loan, các công tố viên đã tạm giữ 25 người và thu giữ khoảng 145 triệu đô la Mỹ, trong đó có 26 siêu xe và nhiều bất động sản. Trong khi đó, chính quyền Hồng Kông tuyên bố đã đóng băng khối tài sản trị giá hơn 352 triệu đô la Mỹ có liên hệ với đường dây do Trần Chí điều hành.

Theo Dân Trí

Cuộc gặp dự kiến bắt đầu sau 5 giờ chiều theo giờ địa phương (tức 21 giờ giờ Việt Nam). Ông Peskov nhấn mạnh tính chất đặc biệt của cuộc họp này khi cho biết thành phần tham dự phía Hoa Kỳ sẽ chỉ giới hạn ở hai đại diện nêu trên cùng một phiên dịch viên, không có thêm bất kỳ ai khác.

Trọng tâm của cuộc thảo luận sẽ xoay quanh các nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraina, trong đó các đề xuất từ phía Washington được coi là chủ đề trung tâm. Lãnh đạo hai bên sẽ xem xét những hiểu biết và đồng thuận sơ bộ đã đạt được giữa Kyiv và Washington về các hướng đi khả dĩ cho một giải pháp chấm dứt xung đột. Mát-xcơ-va cũng bày tỏ sự đánh giá cao đối với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump trong việc tìm kiếm con đường giải quyết khủng hoảng thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao.

Được biết, vào tháng trước, Hoa Kỳ đã đưa ra một đề xuất hòa bình gồm 28 điểm. Tài liệu này sau đó đã được sửa đổi và rút gọn sau các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ, Ukraina và các đại diện châu Âu tại Geneva hôm 23/11. Phái đoàn ông Witkoff và ông Kushner sẽ chuyển giao tài liệu đã thảo luận với phía Ukraina cho Nga trong cuộc họp hôm nay.

Toà Bạch Ốc hiện tỏ ra “rất lạc quan” về triển vọng của một thỏa thuận hòa bình, mặc dù thừa nhận vẫn còn tồn tại những bất đồng chưa thể thống nhất giữa Hoa Kỳ và Ukraina, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến lãnh thổ và bảo đảm an ninh. Trước đó, Tổng thống Putin từng tuyên bố Nga sẽ chấm dứt chiến dịch quân sự nếu Ukraina chấp nhận các điều kiện tiên quyết, bao gồm việc công nhận chủ quyền của Nga đối với vùng Donbass và cam kết không gia nhập NATO.

Theo Apollo News

Palestine và Israel mỗi bên “tính sổ” hơi khác nhau về sự tổn thất nhân mạng nhưng các con số từ các hãng thông tấn quốc tế như Reuters, AP và cả Liên Hiệp Quốc đều nói lên sự trầm trọng của cuộc chiến.

Từ khi Hamas tấn công vào lãnh thổ Israel vào Tháng Mười năm 2023 tính đến Tháng Tám năm nay, số thương vong của Israel là 1,654 binh sĩ và 8,295 thường dân so với 61,158 binh sĩ và 151,442 thường dân Palestine.

Sự chênh lệch ấy khiến thế giới động tâm; Liên Hiệp Quốc thẳng thừng gọi cuộc chiến tranh này “diệt chủng”, Israel truy diệt người Palestine.

Ủy Ban Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc cáo buộc Israel về tội diệt chủng qua các hành động truy sát binh sĩ và thường dân Palestine, pháo kích, thả bom, phong tỏa các hoạt động cứu trợ khiến cư dân trên dải Gaza hết đường trốn chạy, chết vì bom đạn, thương tật và đói khát. Bản cáo trạng nêu đích danh các ông thủ tướng Israel Netanyahu, tổng thống Isaac Herzog và cựu bộ trưởng Quốc Phòng Yoav Gallant là thủ phạm.

Lo âu về cuộc chiến dai dẳng với số thương vong từ súng đạn mỗi ngày một cao, các quan sát viên quốc tế còn lo âu về nạn đói khát đang diễn ra trên dải Gaza, cư dân chết hằng ngày vì đói khát.

Đứng từ xa nhìn về hướng khói lửa ấy, bá tánh không khỏi chạnh lòng mà tự hỏi vì đâu nên nỗi? Câu hỏi ngàn cân này dẫn ta về từ khởi thủy, sách vở ghi chép những gì về vùng đất khổ nạn kia. Tại sao Israel và Palestine tranh dành, đánh nhau chí chết từ đời này sang đời khác cả ngàn năm nay?

Ngược dòng lịch sử, tổ tiên người Israel, tạm gọi là dân Do Thái theo tôn giáo chính “Judaism,” Do Thái giáo, đã lập quốc, Kingdom of Israel và the Kingdom of Judah, từ những năm 1200 trước Công Nguyên (BCE) trên mảnh đất ta biết ngày nay. Trong cùng thời đại, một số dân nhập cư sinh sống dọc bờ biển trên mảnh đất ấy được gọi là “Philistines,” danh xưng được sử dụng sau này làm gốc gác của “Palestine.”

Vào thế kỷ II, để hủy diệt các nguồn chống đối của cư dân Do Thái, xóa sổ các danh xưng khác như “Judah,” “Israel” đã nối kết cư dân với tổ tiên họ, vương triều La Mã đặt tên mảnh đất ấy là “Syria Palestina.”

Dưới thời La Mã và Byzantine, người La Mã thiêu hủy đền thờ Do Thái, Second Jewish Temple, và từ đó người Do Thái bị truy diệt nên tản mát khắp nơi. Vương triều Byzantine biến đất này thành trung tâm Thiên Chúa Giáo.

Vào thế kỷ XVII, quân đội Ả Rập chiếm đất và bắt đầu thời đại Hồi giáo; gia tăng số cư dân theo đạo Hồi từ đó. Các thời đại kế tiếp, từ Ayyubids, the Mamluks, và triều đại Ottoman trị vì suốt 400 năm, cư dân là những người Ả Rập (theo đạo Hồi), tín đồ Do Thái và Thiên Chúa giáo là những nhóm thiểu số.

Sau Thế Chiến I, người Anh kiểm soát các lãnh thổ của vương triều Ottoman trong vùng Trung Đông và “the British Mandate of Palestine” ra đời, được the League of Nations (tiền thân của Liên Hiệp Quốc) công nhận năm 1922, căn bản của sự thành lập một quốc gia của người Do Thái sinh sống trên vùng đất có tên Palestine theo văn kiện “Balfour Declaration.”

Trong giai đoạn này, người Ả Rập, Do Thái và các nhóm thiểu số khác cùng sinh sống trên vùng đất ấy, khoảng 1/3 dân số là người Do Thái. Từ đó bắt đầu các cuộc chiến tranh lớn nhỏ xảy ra giữa hai nhóm cư dân.

Qua lịch sử, tôn giáo và truyền thống, Israel là “Đất Hứa” Chúa ban, dân Do Thái là “Dân Chúa” và người Do Thái tin rằng đạo Do Thái, Judaism, không chỉ là một tôn giáo mà là “căn cước” của một quốc gia, dân tộc này phải có đất nước, một lãnh thổ [được nhìn nhận] như mọi quốc gia khác và Israel là “đất tổ” truyền lại từ cha ông.

Người Palestine cũng tin rằng lãnh thổ ấy là của tổ tiên họ, the Philistines, như danh xưng Palestine. Cha ông học đã sinh sống trên vùng đất ấy rất lâu đời và cư dân người Palestine từng chiếm đa số. Lịch sử đã chứng minh rằng sau cả ngàn năm cư ngụ, vùng đất này là của người Palestine.

Cùng một mảnh đất với hai tên gọi khác nhau đã và đang bị tranh dành bằng các cuộc chiến tranh đẫm máu, bất tận như mối thù truyền kiếp giữa hai nhóm cư dân Palestinian Ả Rập và Palestinian Do Thái.

Người Palestine Ả Rập thành lập những nhóm quân đội chống lại người Palestine Do Thái, các cuộc chống đối này gọi chung là “intifadas” xem người Do Thái sinh sống tại Palestine là quân xâm lăng.

Trong những thập niên 20-40 của thế kỷ trước, di dân Do Thái khắp thế giới “hồi hương” trở về Palestine, phần để “về nguồn,” phần lớn chạy trốn sự truy diệt của Nazi. Trong giai đoạn Holocaust, sáu triệu người Do Thái bị giết tại các vùng đất do quân đội Hitler chiếm giữ khiến công cuộc tìm kiếm và gìn giữ “Đất Lành” trở nên cấp thiết hơn.

Năm 1947, trước các trận xung đột đẫm máu giữa hai nhóm cư dân tại Palestine, dù Anh phản đối Liên Hiệp Quốc vẫn bỏ phiếu ủng hộ việc chia cắt đất Palestine, thành lập hai quốc gia riêng biệt, một cho người gốc Ả Rập, và một cho người Do Thái. Jerusalem trở thành một thành phố “quốc tế”. Năm ấy số cư dân Do Thái khoảng 630 ngàn người, 30% dân cư sinh sống tại đất Palestine. Khối Ả Rập phản đối vì Do Thái được chia nhiều đất đai hơn dù cư dân thấp, họ đòi cách chia đất theo tỷ lệ cư dân (cư dân Ả Rập được nhiều đất đai hơn).
Ngay sau khi người Anh cuốn gói về nước, người Do Thái công bố độc lập, chủ quyền trên lãnh thổ (mới được công nhận) và đặt tên quốc gia là Israel.

Khối Ả Rập (gồm năm quốc gia) trả đũa bằng cách hè nhau tấn công Israel, cuộc chiến có tên the 1948 Arab-Israeli war. Dân Do Thái xem các trận xung đột ấy là chiến tranh dành độc lập và thành lập những tổ chức kháng chiến ngầm như Haganah (Jewish Underground). Đến năm 1949 thì người Israel chiếm gần hết mảnh đất Palestine năm nào, Ai Cập nắm giữ dải Gaza, Jordan chiếm West Bank và  East Jerusalem trong khi Israel chiếm vùng West Jerusalem. Người Palestine Ả Rập lưu vong, khoảng 750 ngàn người rời đất nhà đi tị nạn, biến cố “the Nakba”. Ngược lại, cư dân gốc Do Thái sinh sống tại các địa phương theo Hồi giáo trong vùng Trung Đông và Bắc Phi bị xua đuổi nên tìm về Israel nương thân.

Trong cuộc chiến “Sáu Ngày” hay “the 1967 Middle East war”, Israel đánh nhau với Ai Cập, Syria và Jordan đã vẽ lại bản đồ Trung Đông và ảnh hưởng sâu đậm đến người Palestine. Kết thúc trận tấn công, Israel chiếm được Sinai Peninsula và Gaza từ Ai Cập; Golan Heights từ Syria, và East Jerusalem cũng như West Bank từ Jordan. Khoảng một triệu người Palestine sinh sống trong vùng trở thành dân tị nạn trên các vùng đất kể trên. Năm 1979, Israel trả lại Sinai cho Ai Cập nhưng vẫn giữ East Jerusalem và Golan Heights  trong khi West Bank, mảnh đất nằm giữa Israel và sông Jordan là nơi trú ngụ của ba triệu người Palestine và 700 ngàn người Do Thái. Dưới mắt quốc tế, West Bank, East Jerusalem và  Gaza là lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng.

Người Palestine vẫn tiếp tục cuộc chiến âm ỉ chống lại Israel ngay tại West Bank và mới nhất là trận tấn công của Hamas từ dải Gaza. Hậu quả là Gaza đổ nát, số người thương vong lên đến cả trăm ngàn người, phần lớn là cư dân Gaza Palestine.

Mặc thế giới phản đối, kêu gọi ngưng chiến hoặc ít ra để cư dân Gaza Palestine di tản đến nơi an toàn, Israel vẫn tiếp tục tấn công Gaza với mục đích tiêu diệt toàn lực lượng Hamas như lời công bố nhưng thực ra là “dứt điểm” để kiểm soát vùng đất ấy, cái gai rất sắc bên sườn, để cuộc tấn công như lần Tháng Mười 2023 khó lòng xảy ra nữa (?)  Trở ngại lớn nhất là các quốc gia Ả Rập lân cận như Ai Cập và Jordan không nhận người tị nạn, một thiểu số cư dân Palestine cũng không chịu rời Gaza, đòi sống chết ở đó.

Chiến tranh đi kèm với đổ vỡ tang thương bất kể vì nguyên nhân nào. Người bàng quan khó lòng hiểu được mối oán thù sâu đậm kia và cũng không hiểu tại sao khối Ả Rập 400 triệu người cứ một hai nuốt chửng chục triệu dân Do Thái tại Israel, không cho họ một đất sống.

Thương xót người Palestine chịu khổ nạn mất mát và cũng chạnh lòng khi nghĩ đến dân Do Thái bị truy diệt khắp nơi phải tìm đất lành nương náu nên cần tự vệ. Người thế giới biết làm sao để có hòa bình cho vùng đất kia khi hai bên tranh chấp không muốn hòa giải?

Có đến đây bạn mới thực sự trải nghiệm được cảm giác con người bé bỏng như hạt bụi trong cơn lốc xoáy kinh hồn của đất, nước, gió, lửa, băng tuyết và dung nham nóng chảy tàn phá hủy hoại tan tành bất kể thứ gì trên con đường chúng đi qua. Với con số khoảng 130 núi lửa rải rác trên toàn xứ này mà 32 núi lửa vẫn còn hoạt động, nghe ra nơi này thật  là nguy hiểm. Cộng thêm 269 sông và núi băng rải rác trên toàn lãnh thổ, phải nói Iceland là một mảnh đất vô cùng khắc nghiệt cho sự sống.

Thế mà cũng có khoảng gần 400 ngàn người sống ở đó mà họ sống lâu mới nói chứ, tuổi thọ của họ thường đến 83 tuổi. Kinh tế của người dân ở đây sống nhờ vào ngành du lịch, đánh cá và luyện kim nhôm. Giá sinh hoạt thì vô cùng đắt đỏ, vì địa lý hiểm trở, lại là đất của du khách nên cái gì cũng đắt tới mấy lần giá bình thường. Bay từ Mỹ qua đó thì xa lắc, xa lơ, có người trong đời chưa bao giờ nghe nói tới Iceland, còn hỏi nó ở đâu trên quả địa cầu?

Bạn hãy cùng tôi đến thăm đất nước này nhé để biết nó đẹp và lạ đến dường nào. Viếng thăm Iceland là một ước muốn từ lâu của tôi, bây giờ mới được thực hiện. Tôi chọn mùa hè vì khí hậu tương đối dễ chịu khoảng 50 tới 60 độ F thôi. Mùa đông thì lạnh nhất khoảng từ 29 độ F tới 36 độ F. Vùng biển ấm hơn chút nhưng vùng núi cao thì lên tới 14 độ F. Khách du lịch vẫn đến thăm vùng này vào mùa đông vì nó có tia cực quang (Aurora) là hiện tượng thiên nhiên tuyệt đẹp mà dân chụp ảnh rất mê, hay đến đây săn ảnh.

Ở đây mùa hè ngày dài tới 21, 22 tiếng. Ban đêm khoảng từ 12 giờ đêm là hoàng hôn và 3 giờ sáng là bình minh. Đêm không tối mịt mà vẫn sáng lờ mờ. Khách du lịch đến đây tấp nập và đông nhất vào mùa hè. Con số 2.38 triệu du khách đến năm 2024 ghi nhận được đã nói lên sự quyến rũ vô cùng của Iceland.

Theo thói quen, tôi chọn một tour du lịch để được hướng dẫn và lo liệu mọi thứ cho đỡ nhức đầu. Tuy nhiên bạn có thể đi tự túc đến đây bằng cách bay đến và thuê xe hơi lái đi vòng quanh xứ này vì đường đi rất đơn giản và các chỗ thăm viếng rất dễ tìm. Lối đi chỉ có 2 lằn đường , một chiều lên, một chiều xuống, bạn chỉ cần có định vị Waze, GPS hay Google Map. Ở đây lái ở bên phải như Hoa Kỳ, mùa đông có gió nhiều và tuyết trơn, có con đường hư và đường sỏi khó đi. Bằng lái xe của Hoa Kỳ được chấp nhận cho phép lái ở đây tới 90 ngày nếu bạn thuê xe.

Dân Iceland hầu như ai cũng nói được tiếng Anh, ngoài tiếng địa phương. Dân chúng dễ mến, ít trộm cắp và đây được xem là một nước an toàn nhất trên thế giới cho khách du lịch. Tuy nhiên, người dẫn tour có dặn chúng tôi, bạn bao giờ cũng phải đề phòng trộm cắp vì dân trộm cắp đến từ bên Âu Châu qua, chứ không phải dân bản xứ, nên đoàn chúng tôi luôn cảnh giác.

Hai ngày đầu là ngày chúng tôi khám phá thủ đô Reykjavik nằm bên bờ vịnh Faxafloi. Thăm trung tâm phố cổ, Tòa Nhà Quốc Hội Alþingi, Nhà thờ Dómkirkjan, Tòa Thị Chính và bến cảng. Chúng tôi ghé Nhà Höfði, nơi diễn ra Hội Nghị Thượng Đỉnh Iceland năm 1986, nơi Reagan và Gorbachev gặp nhau. Ghé Nhà Thờ Hallgrímskirkja và Perlan, nằm trên đồi Öskjuhlíð, Trung Tâm Định Cư Borgarnes, nơi mang đến cơ hội độc đáo để tìm hiểu về thời kỳ Viking huyền bí. Tìm hiểu cách người Viking vượt Đại Tây Dương vào năm 800 SCN và cách họ khám phá ra Iceland.

Điều tuyệt vời nhất của chuyến tham quan này là chúng tôi được vào khu Blue Lagoon nổi tiếng. Đây là một hồ nước địa nhiệt tự nhiên độc đáo, giàu khoáng chất, nằm giữa một cánh đồng dung nham. Chúng tôi đã tận hưởng cảm giác thư giãn trong làn nước ấm áp dễ chịu nổi tiếng với đặc tính có thể chữa bệnh. Bao nhiêu mệt mỏi, áp lực của những giờ bay, chờ đợi, chợt tan biến khi bạn dầm mình trong làn nước khoáng ấm áp dễ chịu dưới bầu trời hơi lành lạnh của xứ sở tận bên trời Âu. Nó đã là một thứ nước chữa lành cho nhiều người bệnh, làm máu huyết lưu thông, giảm đau và tốt cho da. Ở Âu châu những người giàu có bệnh hay đi nghỉ mát ở các vùng có suối nước nóng để chữa bệnh.

Tôi không thể ngờ được chỉ sau đó hai hôm, hoả diệm sơn Sundhnukur của vùng Reykjavik thức dậy và phun lửa. Phún xuất thạch trào ra như suối phun đỏ rực, dung nham nóng chảy lan nhanh, đi tới đâu tất cả đều bị thiêu rụi. Vùng Blue Lagoon gần đó phải đóng cửa, chủ và khách đều phải di tản khẩn cấp, may quá lúc đó tôi đã đi qua vùng khác xa đó tới 2 ngày đường. Sau khi núi lửa ngưng hoạt động, Blue Lagoon đã được mở lại.

Vì sống trên những miệng núi lửa, khắp nơi trên xứ này, Iceland đã sử dụng hệ thống giám sát và công nghệ toàn diện để phát hiện các vụ phun trào núi lửa tiềm ẩn, bao gồm giám sát địa chấn, theo dõi biến dạng mặt đất, phân tích khí thải và hình ảnh vệ tinh tiên tiến. Nên cư dân và du khách không phải lo, mọi biến chuyển đều được báo trước.

Chúng tôi đến Hellisheiði để thăm nhà máy điện nguyên tử Hellisheiði, nơi năng lượng địa nhiệt đã được khai thác rộng rãi cho ngành công nghiệp nhà kính của khu vực. Năng lượng địa nhiệt còn có thể sưởi ấm, làm mát và tạo ra điện. Năng lượng địa nhiệt có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào nguồn tài nguyên và công nghệ được chọn sưởi ấm và làm mát các tòa nhà thông qua máy bơm nhiệt địa nhiệt.

Tiếp theo hành trình, chúng tôi đi qua những cánh đồng trù phú và những ngọn núi hùng vĩ, nơi chúng tôi có thể nhìn thấy ngọn núi lửa Hekla rất ấn tượng. Kế đến là Trung Tâm Dung Nham giàu thông tin với triển lãm tương tác về địa chất và hệ thống núi lửa ở Iceland. Xem và chụp hình Seljalandsfoss và Skógafoss, hai trong số rất nhiều thác nước hùng vĩ nằm dọc bờ biển. Đến sông băng Sólheimajökull và Khu bảo tồn Thiên nhiên Dyrhólaey tuyệt đẹp.

Những ngày kế tiếp là đầm băng Fjallsárlón Glacial Lagoon, nằm trong Vườn Quốc gia Vatnajokull. Tại đây, những tảng băng trôi khổng lồ tạo nên một cảnh tượng quyến rũ trên nền núi non hiểm trở. Thăm sông băng Svinafellsjokull, nổi tiếng với sắc xanh lam rực rỡ, Nông trại cà chua Friðheimar tuyệt đẹp để tận mắt chứng kiến những đặc điểm độc đáo của loài ngựa Iceland nổi tiếng. Sau đó, ghé thăm thác Gullfoss, Geysir, nơi suối nước nóng Strokkur nổi tiếng phun trào vài phút một lần.

Trong chuyến hành trình, chúng tôi đến Vườn Quốc Gia Þingvellir, một di sản thế giới được UNESCO công nhận. Thăm Trang trại Bjarnarhöfn, nơi sản xuất món ăn truyền thống của Iceland, “hákarl” (thịt cá mập muối), hàng đầu khu vực. Ghé Bán đảo Snæfellsnes là một khu vực độc đáo cánh đồng dung nham, núi lửa, sông băng, suối khoáng, những tảng đá hình thù tuyệt đẹp và những đảo toàn là chim.

Điều thú vị nhất là tôi được đưa đi xem Viện Bảo Tàng Núi Lửa để biết và học hỏi thêm về trái đất, núi lửa, đất nước và con người cùng sự hình thành của Iceland. Tôi được vào phòng xem chiếu phim Volcano Express là nơi mà người xem được trải nghiệm vẻ đẹp nguyên sơ của những ngọn núi lửa phun trào, những cánh đồng dung nham rực lửa và cảnh quan địa nhiệt bốc hơi theo một cách chưa từng thấy, để có được cảm giác mình đang ở trong lòng một quả hoả diệm sơn. Màn hình LED với độ phân giải cực cao và ghế ngồi chuyển động tương tác, tạo nên một trải nghiệm sống thực, lúc nóng, lúc lạnh, khi trên mây cao, lúc xuống tận cùng địa ngục của lòng dung nham nóng chảy hừng hực kinh hoàng.

Trên đường bay về Hoa Kỳ, vùng đất kỳ lạ Iceland mãi theo ám ảnh tôi như một giấc mơ không có thật, vừa hoang dã, vừa kỳ bí, đầy ấn tượng và đẹp tuyệt vời.

Ban đầu được tuyên bố là một sự kiện “vì quyền lợi người Úc,” làn sóng biểu tình đã nhanh chóng biến thành sân khấu của các khẩu hiệu cực đoan, các nhóm cực hữu và những hành vi mang tính thù hận chủng tộc.

Tại Melbourne, hàng trăm người biểu tình chống nhập cư đã đụng độ với nhóm ủng hộ Palestine ngay trung tâm thành phố, gần ga Flinders Street. Cảnh sát bang Victoria buộc phải sử dụng hơi cay và ngựa để giải tán đám đông.

Adelaide ghi nhận hơn 15,000 người tham gia. Một cá nhân cực đoan leo lên sân khấu, hô khẩu hiệu bài ngoại, khiến sự kiện phải kết thúc sớm.

Perth cũng ghi nhận 5,000 người xuống đường, đối đầu với nhóm phản biểu tình trong không khí căng thẳng.

Ai đứng sau?

Dù các trang mạng xã hội của phong trào phủ nhận liên quan đến chính trị, thực tế cho thấy nhiều nhân vật và nhóm cực hữu đã lợi dụng làn sóng này để tuyển mộ, lan truyền tư tưởng phân biệt chủng tộc và bài ngoại.

Một số kênh Telegram và Facebook được xác định liên kết với các tổ chức cực hữu đang truyền bá thông điệp “đoàn kết người da trắng” và kích động nỗi sợ “thay thế văn hóa.” Cũng đã xuất hiện các biểu tượng và khẩu hiệu liên quan đến tư tưởng dân tộc cực đoan, kể cả tân phát xít.

Thông điệp mơ hồ hay chủ đích cực đoan?

Một người phát ngôn không nêu danh tính đại diện cho nhóm tổ chức tuyên bố: “Chúng tôi không chống nhập cư, mà chống nhập cư không kiểm soát trong bối cảnh nhà ở thiếu, chi phí sinh hoạt tăng, nguồn lực cạn kiệt.”

Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng thông điệp “trung lập” đó chỉ là mặt nạ cho tư tưởng bài ngoại đang trỗi dậy.

Biểu ngữ như: “Cứu nước Úc – chặn đứng xâm lược,” “Đoàn kết người da trắng,” “Dừng Hồi giáo hóa nước Úc,”… đã xuất hiện công khai trong các cuộc tuần hành.

Chính phủ phản ứng mạnh mẽ: “Úc là quốc gia đa văn hóa, không phải sân chơi của hận thù.” Thủ tướng Anthony Albanese phát biểu thẳng thắn trong phiên họp khẩn của Quốc Hội: “Không thể để lòng căm ghét ngụy trang dưới chiêu bài lòng yêu nước. Úc là quốc gia của cơ hội và đa văn hóa – đó là điều làm nên sức mạnh của chúng ta.”

Bộ Trưởng Tư Pháp Julian Leeser lên án mạnh các biểu hiện bài Do Thái và bài Ấn Độ, gọi đây là “những tư tưởng độc hại đang lan truyền qua các nền tảng xã hội.” Cơ quan tình báo nội địa ASIO cũng đang giám sát nhiều nhóm cực đoan đang hoạt động tích cực trong bối cảnh biểu tình.

Đa số người dân nói không với cực đoan. Khảo sát nhanh của ABC News công bố ngày 1/9 cho thấy: 65% người Úc phản đối các cuộc biểu tình chống nhập cư, cho rằng chúng mang tính “kích động hận thù,” và “không phản ánh giá trị của đất nước.”

Tại Sydney, Melbourne và Hobart, các cuộc phản biểu tình và thắp nến vì đa văn hóa được tổ chức với hàng nghìn người tham dự. Các biểu ngữ như: “Chúng tôi yêu người nhập cư,” “Nói không với phân biệt chủng tộc,”… xuất hiện rộng rãi.

Khủng hoảng kinh tế và bài nhập cư

Chuyên gia xã hội học Tiến sĩ Elaine Robertson từ Đại học Melbourne cảnh báo: “Khi đời sống khó khăn, người dân thường tìm kiếm nguyên nhân dễ nhận biết để trút giận. Và người nhập cư luôn là mục tiêu thuận tiện. Nhưng đây là cái bẫy cổ điển – vấn đề kinh tế không thể giải quyết bằng kỳ thị chủng tộc.”

Bà nhấn mạnh rằng chính phủ cần minh bạch về chính sách di cư, tăng đầu tư vào hạ tầng, nhà ở, và các chương trình hòa nhập, thay vì để không gian chính trị bị chiếm bởi nỗi sợ.

Cuộc biểu tình ngày 31 Tháng Tám không đơn thuần là một sự kiện đường phố. Nó phơi bày những đường nứt sâu sắc trong xã hội Úc hiện đại: giữa lo lắng về kinh tế và những giá trị nền tảng về nhân quyền, bao dung và đoàn kết. Trong khi chính phủ nỗ lực bảo vệ nền dân chủ đa văn hóa, thì một bộ phận dân chúng đang cảm thấy bị bỏ lại phía sau – và dễ bị dẫn dụ bởi các thông điệp đơn giản hóa, thù hận hóa.

Câu hỏi đặt ra, liệu nước Úc có thể giải quyết sự chia rẽ này bằng lý trí, công bằng và nhân đạo? Hay sẽ rơi vào vòng xoáy của sợ hãi và cực đoan hóa.

(Melbourne, Úc)