Nhiều người khi đi làm cả ngày nhìn chằm chằm vào màn hình máy tính, ra ngoài dựa vào Google Map, đến nhà hàng ăn uống phải quét mã gọi món, huống hồ là lúc giải trí cày phim, chơi game và tương tác kỹ thuật số trên các nền tảng mạng xã hội, cuộc sống từ lâu đã không thể thiếu các thiết bị kỹ thuật số như điện thoại thông minh.
Một khi nhìn chằm chằm vào cái khung nhỏ đó trong thời gian dài, vô tình mắt bắt đầu cảm thấy khô, nhức mỏi, căng tức, châm chích, tăng tiết dịch, mờ mắt tạm thời cùng các triệu chứng khó chịu khác, “cửa sổ tâm hồn” của bạn có thể đang phát ra tín hiệu cầu cứu.
Hứa Túy Cương, Trưởng khoa Mắt tổng quát thuộc Khoa Mắt Bệnh viện Chấn Hưng cho biết, cuộc sống hiện đại khó có thể tách rời các thiết bị kỹ thuật số như máy tính, điện thoại thông minh hay máy tính bảng, mọi người phổ biến đang phải đối mặt với rắc rối mang tên “mỏi mắt kỹ thuật số” hay “mắt 3C”. Mỏi mắt kỹ thuật số do một chuỗi phản ứng sinh lý phức tạp ở mắt gây ra, muốn tránh các thiết bị kỹ thuật số gây khó chịu cho mắt, trước tiên phải tìm hiểu nguyên nhân của nó.
Nguyên nhân 1: Nhìn gần gây ra sự “tập tạ không cảm giác” của cơ thể mi
Hứa Túy Cương chỉ ra rằng, nguyên nhân hàng đầu gây mỏi mắt kỹ thuật số là do sử dụng mắt ở khoảng cách gần. Cơ thể mi là nhóm cơ trong mắt chịu trách nhiệm kiểm soát tiêu cự xa gần, khi nhìn gần cơ thể mi phải co thắt mạnh. Lướt điện thoại, máy tính bảng, nhìn màn hình máy tính đều là sử dụng mắt ở khoảng cách gần, nhìn chằm chằm vào màn hình trong thời gian dài giống như để mắt thực hiện một buổi tập tạ không ngừng nghỉ trong phòng tập gym.
Khi cơ thể mi rơi vào trạng thái co thắt không thể thư giãn do quá mệt mỏi, sẽ sinh ra cảm giác đau nhức, căng tức dữ dội; còn có thể do quá căng thẳng, không thể điều tiết tiêu cự của mắt, từ đó gây ra cận thị giả.
Ông cho biết, tại phòng khám, nhiều người dân thường phàn nàn mắt có cảm giác đau tức dữ dội, nghi ngờ nhãn áp của mình quá cao, nhưng kết quả kiểm tra thường cho thấy nhãn áp hoàn toàn bình thường. Phạm vi nhãn áp bình thường vào khoảng từ 10 đến 21 mmHg, nhưng kết quả kiểm tra của những bệnh nhân này thường ở mức 12 đến 15 mmHg. Cảm giác đau tức này chính là do sự co thắt quá mức của cơ thể mi.
Hứa Túy Cương chia sẻ, một kỹ sư ở Khu công nghệ cao Tân Trúc do thức trắng đêm viết mã code, ở trong trạng thái áp lực cao và sử dụng mắt ở khoảng cách gần trong thời gian dài, đột nhiên bị mất thị lực. Khi đi khám, kiểm tra cấu trúc mắt bình thường, nhưng thị lực đo bằng máy tính lại tăng vọt từ cận 600 độ lên 1600 độ. Mức tăng 1000 độ này không phải là độ cận thực sự tăng lên, mà là rối loạn thị lực do cơ thể mi co thắt dữ dội. Thông qua việc nhỏ thuốc giãn đồng tử để ép cơ thư giãn, thị lực mới phục hồi bình thường vào ngày hôm sau.
Nguyên nhân 2: Quên chớp mắt khiến màng phim nước mắt suy sụp
Trong điều kiện bình thường, mỗi phút con người sẽ chớp mắt tự nhiên từ 15 đến 20 lần, thông qua động tác này nước mắt sẽ được phân bố đều trên bề mặt giác mạc. Tuy nhiên, khi tầm nhìn quá tập trung vào màn hình hoặc một sự vật nào đó, tần suất chớp mắt sẽ giảm mạnh xuống chỉ còn 5 đến 7 lần mỗi phút. Một khi số lần chớp mắt không đủ, nước mắt sẽ bốc hơi do không kịp bổ sung, dẫn đến sự ổn định của màng phim nước mắt bị tổn hại.
Màng phim nước mắt từ trong ra ngoài bao gồm lớp nhầy, lớp nước và lớp lipid, có chức năng duy trì độ ẩm cho nhãn cầu. Hứa Túy Cương chỉ ra rằng, khi hàng rào bảo vệ này biến mất, ánh sáng đi vào nhãn cầu sẽ bị tán xạ, khiến mắt cảm thấy mờ, sợ ánh sáng. Còn sự mất cân bằng trong thành phần bài tiết của màng phim nước mắt khiến mắt cảm thấy tiết ra nhiều dịch hơn, có cảm giác dính hoặc có điểm khô trên bề mặt nhãn cầu, xuất hiện các triệu chứng khô mắt như khô, mỏi, thậm chí là cảm giác châm chích.
Ánh sáng xanh không phải nguyên nhân chính gây mỏi mắt
Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính bảng cũng thường được coi là một trong những thủ phạm chính gây mỏi mắt kỹ thuật số. Tuy nhiên Hứa Túy Cương cho biết, khi nhìn chằm chằm vào màn hình trong thời gian dài, một mặt mắt tiếp nhận ánh sáng xanh, mặt khác cơ thể mi cũng liên tục phải gắng sức do tập trung nhìn, đây mới là nguyên nhân chính gây mỏi mắt.
Nếu nhìn chằm chằm vào màn hình trong môi trường tối, để nhìn rõ, đồng tử sẽ giãn ra, do đó cho phép nhiều ánh sáng xanh đi vào đáy mắt hơn, kích thích võng mạc gây ra tổn thương điểm vàng; đồng thời mắt lấy nét trong bóng tối sẽ khó khăn hơn, cơ bắp cần tốn nhiều sức hơn, cảm giác mệt mỏi cũng sẽ thể hiện rõ rệt hơn.
Mỏi mắt không hoàn toàn là lỗi của điện thoại
Ngoài việc sử dụng quá mức các sản phẩm 3C, cuộc sống cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mỏi mắt vô hình.
1. Các hoạt động nhìn gần Bất cứ hoạt động nào diễn ra trong khoảng cách một cánh tay đều được coi là hoạt động nhìn gần, ví dụ như đan len, đọc báo, đọc kinh hoặc viết thư pháp, nếu kéo dài hơn một giờ đều có nguy cơ gây mỏi mắt.
2. Ánh sáng, thiết bị kém chất lượng Màn hình và đèn chiếu sáng kém chất lượng có thể tồn tại các vấn đề về nhấp nháy, tán xạ ánh sáng và phân cực mà mắt thường khó nhận ra, làm tăng gánh nặng lấy nét cho mắt. Nhiệt độ màu của ánh sáng cũng rất quan trọng, sử dụng mắt trong thời gian dài dưới ánh sáng trắng mạnh như đèn huỳnh quang, do tỷ lệ ánh sáng xanh cao, sẽ dễ gây mỏi mắt hơn so với ánh sáng vàng dịu.
3. Lệch góc độ Nằm xem màn hình hoặc sử dụng miếng dán chống nhìn trộm sẽ dẫn đến góc nhìn bị lệch, không đủ độ sáng, buộc mắt phải tốn sức lấy nét hơn.
4. Môi trường khô hanh Máy điều hòa không khí có tác dụng hút ẩm, nếu dùng quạt hoặc để cửa gió điều hòa thổi thẳng vào mặt sẽ làm tăng tốc độ bốc hơi của nước mắt. Trong khí hậu khô hanh hoặc môi trường nhiệt độ cao, càng khó duy trì sự ổn định của màng phim nước mắt.
Sự khác biệt giữa các thế hệ: Từ thoái hóa sinh lý chuyển sang sử dụng mắt quá độ
Trong chẩn đoán lâm sàng, các triệu chứng khô mắt và mỏi mắt có sự chồng chéo (Overlapping) rất cao, bệnh nhân cũng sẽ xuất hiện cảm giác châm chích, mờ mắt và mệt mỏi tột độ, nhưng nguyên nhân gây bệnh có thể có sự khác biệt rõ rệt về cấu trúc. Hứa Túy Cương cho rằng, rốt cuộc là mỏi mắt do cơ co thắt, hay là khô mắt do lượng nước mắt tiết ra sinh lý không đủ, vẫn cần phải được bác sĩ nhãn khoa chuyên nghiệp đánh giá dựa trên ba khía cạnh: viêm nhiễm cấu trúc, lượng nước mắt tiết ra và độ ổn định của màng phim nước mắt thì mới có thể kê đơn thuốc đúng bệnh.
Hứa Túy Cương quan sát thấy, các triệu chứng khô mắt trong quá khứ là do thoái hóa sinh lý dẫn đến thiếu nước mắt, thường xảy ra ở người cao tuổi; phụ nữ trên 40 tuổi thì chịu ảnh hưởng bởi sự thay đổi nội tiết tố; còn vấn đề của người hiện đại lại là sử dụng mắt quá độ. Nhóm thanh niên 20, 30 tuổi đã trở thành khách quen tại các phòng khám khô mắt, thậm chí ngay cả học sinh tiểu học cũng do nhìn chằm chằm vào màn hình ở khoảng cách gần trong thời gian dài, mắt đã xuất hiện sớm các triệu chứng khô và châm chích, có thể đi kèm với tình trạng mỏi cơ dữ dội, cộng thêm việc tập trung dùng mắt mà quên chớp mắt, từ đó gây ra các triệu chứng khô mắt như nhức, khô và châm chích.
Mờ mắt, đau nhức dữ dội: Hãy tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn
Phải chăng khi mắt xuất hiện các triệu chứng khó chịu như nhức, khô, căng tức, rất có thể là do sử dụng 3C quá độ, thì chỉ cần nghỉ ngơi hợp lý là sẽ tự nhiên hồi phục? Hứa Túy Cương cho biết, quả thực tình trạng căng nhức, mỏi mắt thông thường đa phần có thể cải thiện thông qua giấc ngủ, nhưng nếu xuất hiện các triệu chứng dưới đây, điều đó cho thấy cấu trúc mắt có thể đã bị tổn thương, tuyệt đối không được chần chừ.
- Mờ mắt: Tầm nhìn không rõ đột ngột, cần loại trừ bệnh tăng nhãn áp cấp tính (glaucoma) hoặc đục thủy tinh thể.
- Đau nhức dữ dội: Có thể là dấu hiệu của việc tăng nhãn áp hoặc tổn thương dây thần kinh.
- Đỏ mắt bất thường: Mắt đỏ rõ rệt và kéo dài, có thể là do viêm nhiễm nghiêm trọng.
- Bất thường về thị giác: Trung tâm tầm nhìn xuất hiện bóng đen hoặc bị biến dạng, đây là dấu hiệu điển hình của bệnh thoái hóa điểm vàng.
Hứa Túy Cương nhấn mạnh, việc tự chẩn đoán mang rủi ro cực kỳ cao. Nếu mắt có các triệu chứng trên, nên để bác sĩ chuyên khoa loại trừ các bệnh như tăng nhãn áp, thoái hóa điểm vàng hay đục thủy tinh thể – những bệnh có thể dẫn đến mất thị lực.
Theo EpochTimes
Source link
(DKN)
